شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 131

امام علی (علیه السلام) با بیاناتی مردمان را به صلاح حقیقی رهنمون شده است: «خیر آن نیست که مال و فرزندت بسیار شود، بلکه خیر آن است که دانشت فراوان گردد و بردباری ات بزرگ مقدار، و بر مردمان سرافرازی می کنی به پرستش پروردگار. پس اگر کاری نیک کردی خدا را سپاس گوئی و اگر گناه ورزیدی از او آمرزش جوئی»(1)

بی نیازی واقعی که بهترین زمینه ی مطلوب تربیت آدمی است، غنای کفافی توأم با قناعت است. امیر مؤمنان (علیه السلام) فرموده اند: «إذا طلبت الغنی فاطلبه بالقناعه. هرگاه توانگری را طلب کرد، آن را با قناعت طلب کن»(2).

غنای کافی و قناعت پیشگی، انسان را به اعتدال و آسایش حقیقی که بهترین زمینه ی تربیت فطری است، سوق می دهد. امام علی (علیه السلام) در حکمتی نورانی این حقیقت را چنین بیان کرده اند:

من اقتصر علی بلغه الکفاف، فقد انتظم الراحه، وتبوأ خفض الدعه. هر که به اندازه ی کفاف بسنده نماید، آسایش و راحتی خود .