شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 176

نفسشان یاری می دهی»(1). به فرمودهی مولا چون زمین پوشیده از دام های شیطان است، لازم است خود را در حصن حمایت خدا و اولیای خدا وارد کند(2).

شهوت: انسان از یک طرف به طور طبیعی به بهره وری های دنیوی تمایل شدید دارد و از طرف دیگر خداوند متعال با موهبت کردن عقل، ابزاری را در اختیار انسان قرار داده تا این کشش ها قید بزند و آن را در محدودهی سخط الهی مهار کند. به این ترتیب در درون انسان عرصه ی جدال میان عقل و شهوت برقرار است. هر یک از این دو پیروز شوند انسان در پی آن به راه می افتد(3).

هر کس در شهوتش غالب شود، عقلش بارور می شود و افق های دورتری برایش روشن می گردد و انگیزه های انسان را برای تقید به ارزش ها بالا می برد و از هلاکت ناشی از جهل نجاتش می دهد.(4) در غیر این صورت عقل اسیر شهوت می شود و انسان را از دریافت حقایق محروم می سازد. «من یملک شهوته لم یملک عقله: هر کس 2

1- اقبال الحمال: 75.
2- مجلسی، 1403 ق، ج 77: 276.
3- الآمدی، 1407 ق: 306.
4- الآمدی، 1407 ق: 862