شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 271

اگر آدمی اهل عبور باشد، عرصه های متنوعی را برای عبرت پیش رو دارد. تحولات دنیا، گردش روزگار، زندگی و مرگ، گذشتگان و سرنوشت آنان، دقت در نیک و بد احوال پیشینیان، همه راهی روشن برای عبرت گرفتن و توشه برداشتن اند.(1)

1- امیر مؤمنان (علیه السلام) داستان آفرینش و عصیان ابلیس را بیان می کند تا مردمان از آنچه بر ابلیس چیره شد و او را فریفت عبرت گیرند و از کبر دست شویند. «از آن چه خدا با شیطان کرد عبرت گیرید، که کردار دراز مدت او را باطل گردانید و کوشش فراوان او بی ثمر ماند. خدا برای مردم آسمان و زمین یکی است، و هیچ یک از آفریدگان خدا را در حلال شمردن چیزی که حرام دانسته، رخصتی نیست»(2)
2- و این گونه پایان گذشتگان را به تصویر می کشد تا مسیر کسب عبرت را بنمایاند: «عبرت بگیرید از آن چه دیدید. از آنان که پیش از شما بودند که چگونه در خاک غنودند، اندامشان از هم گسیخت، دیده ها و گوش هایشان فرو ریخت شرف و عزتشان رخت بر بست، شادمانی و تن آسانی شان از هم گسست. به پا خیزید که کار پیداست و نشانه برپاست و راه هموار و روشن و.
1- دلشاد تهرانی، 1385: 676.
2- الشریف الرضی، 1387ق: 192.