- دیباچه 1
- اشاره 6
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- اشاره 20
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ب) شایسته سالاری 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- الف) معرفی مخالفان 62
- یک _ ناکثین 62
- اشاره 62
- اشاره 64
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- اشاره 67
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- اشاره 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- اول _ آرایش سپاه 76
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- اشاره 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- 3. پرسش های مردمی 114
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 4. پرسش های کارشناسی 114
6. سیاست های اجتماعی و فرهنگی امیرالمؤمنین علی علیه السلام
الف) سیاست های اجتماعی
اشاره
یکی از مشکلاتی که پس از پیامبر دامن گیر جامعه اسلامی به ویژه در زمان عثمان، شده بود، دنیاگرایی و رفاه طلبی مسلمانان به ویژه در سطح والیان و حاکمان بود. این امر سبب گردید اختلاف طبقاتی شدیدی در جامعه ایجاد شود.
حضرت علی علیه السلام در یکی از خطبه هایش، جامعه زمان خود را همانند جامعه جاهلی معرفی کرده است و می فرماید:
آگاه باشید که بلا به شما بازگشته است. مانند بلای روزی که خداوند متعال، پیامبر شما را برانگیخت. سوگند به آن کسی که پیامبر را برانگیخت، هر آینه آزمایش می شوید؛ مانند دانه ای که در غربال ریزند...(1)
ایشان برای از میان بردن فساد اجتماعی اقداماتی انجام داد که عبارتند از:
1. امتیازهای طبقاتی را لغو کرد و میان سفید و سیاه، مولا و عبد، عرب و عجم، حقوقی مساوی وضع کرد. به عبارتی، حضرت علی علیه السلام با تبعیض های گوناگون نژادی، مذهبی و اداری مبارزه کرد.
2. با نظارت اجتماعی به کنترل مفاسد و بزهکاری پرداخت. حضرت با هرگونه مفاسد اجتماعی مبارزه می کرد و جلوی هرگونه تخلفی را می گرفت و حدود اسلامی را در جامعه اجرا می کرد. حضرت مجرمانی را که در بیابان های دور دست مرتکب جنایت و قتل شده بودند و هیچ گونه آثار
1- نهج البلاغه فیض الاسلام، ج 1 و 2، خطبه 16، ص 66 .