- دیباچه 1
- اشاره 6
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- اشاره 20
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- ب) شایسته سالاری 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- یک _ ناکثین 62
- الف) معرفی مخالفان 62
- اشاره 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- اشاره 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- اول _ آرایش سپاه 76
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- اشاره 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- اشاره 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- اشاره 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
ب) سیاست های فرهنگی
اشاره
مهم ترین اقدام فرهنگی امام را باید تلاش در راه تهذیب جامعه از دنیاگرایی و رفاه طلبی دانست. چون جامعه زمان حضرت علی علیه السلامنزدیک به 25 سال از زمان پیامبر فاصله گرفته بود، برداشت های مختلفی از دین در میان آنها رسوخ پیدا کرده و شبهه های گوناگونی در جامعه رواج یافته بود. ازاین رو، آن حضرت بیشترین همت خود را در سخن گفتن برای مردم جهت ترویج تقوا، نکوهش دنیا، توشه اندوزی برای آخرت و نشان دادن بی وفایی دنیا اختصاص می داد. افزون بر این، می کوشید دین را به دقت تبیین کند تا سنت نبوی را که با گذشت زمان متروک شده بود، احیا کند. امام در یکی از خطبه هایش می فرماید:
من پرچم ایمان شما را میان شما استوار ساختم. شما را بر حلال و حرام خدا آگاه کردم و با تحقق عدالت، لباس عافیت را بر شما پوشاندم. گفتار و کردار درست را در میان شما ترویج کردم و ارزش های اخلاقی را با رفتارم بر شما آشکار ساختم.(1)
از این سخنان درمی یابیم که مهم ترین انحرافی که امام با آن روبه رو بود، انحراف دینی و اخلاقی بود و ایشان می بایست به عنوان مبیّن معارف و حقایق دینی، برای حفظ جامعه از انحراف های موجود، تلاش گسترده ای انجام می داد.
یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه
امام می خواست در دوران حکومت خود، مردم را به عصر رسول اکرم
1- نهج البلاغه شهیدی، خطبه 87، ص70.