- دیباچه 1
- اشاره 6
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- ب) شایسته سالاری 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- الف) معرفی مخالفان 62
- اشاره 62
- یک _ ناکثین 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- اشاره 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- اول _ آرایش سپاه 76
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- اشاره 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
خواست که برای زینت خود، آن را به وی عاریه دهم. من نیز به عنوان عاریه مضمونه، آن گردن بند را به او دادم و من با مال خود آن را ضمانت می کنم و بر من است که آن را به جایش برگردانم. حضرت فرمود: همین امروز آن را برگردان و مبادا این کار تکرار شود که به عقوبت من دچار خواهی شد و دخترم را بیش از این بازخواست می کنم. اگر او گردن بند را غیر عاریه مضمونه گرفته بود، می دیدی که اولین زن هاشمی بود که دست او را به خاطر دزدی می بریدم.
وقتی این خبر به دختر حضرت علی علیه السلام رسید، خدمت پدر آمد و عرض کرد: یا امیرالمؤمنین! من دختر و پاره تن تو هستم. چه کسی سزاوارتر از من است که از این گردن بند استفاده کند؟ حضرت به وی فرمود: ای دختر علی بن ابی طالب! خود را از حق دور مکن. آیا همه زنان مهاجران در این عید، با مثل این گردن بند می توانند خود را زینت دهند؟
علی بن ابی رافع می گوید: من گردن بند را از وی گرفتم و به خزانه بیت المال بازگرداندم.(1)
ب) تقسیم مساوی بیت المال
امام در تقسیم بیت المال نیز عدالت را برقرار می کرد. در روایتی آمده است که امام در یکی از تقسیم های بیت المال که به هر کس سه دینار می داد، به
1- ابی جعفر محمدبن الحسن طوسی، تهذیب الاحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365، چ 14، ج 10، ص 151؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، مصحح: محمد رازی، لبنان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1347 ه . ق، ج18، ص521، ح 1 و جرج جرداق، امام علی علیه السلام صدای عدالت انسانی، مترجم: سیدهادی خسروشاهی، قم، نشر خرم، 1375، چ 2، ج 1، ص 118.