- دیباچه 1
- اشاره 6
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- اشاره 20
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ب) شایسته سالاری 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- یک _ ناکثین 62
- الف) معرفی مخالفان 62
- اشاره 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- اشاره 67
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- اول _ آرایش سپاه 76
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- اشاره 92
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
این مطلب و پای بندی ایشان به انجام این کار، پیش از حکومت خویش نیز روشن بود؛ زیرا در شورایی که عمر تشکیل داد، امام عمل به سنت پیامبر را پذیرفت، ولی عمل به سنت عمر و ابوبکر را قبول نکرد. در اینجا نمونه ای از عمل حضرت علی علیه السلام را بیان می کنیم. هنگامی که در تقسیم بیت المال به حضرت انتقاد کردند و گفتند: ما در زمان عمر از بیت المال سهم بیشتری می گرفتیم، حضرت پاسخ داد: رسول خدا صلی الله علیه و آله اموال را مساوی بین مسلمانان تقسیم می کرد. از اینجا درمی یابیم که روش حضرت علی علیه السلام همان روش پیامبر بود و حضرت می خواست سنت پیامبر را زنده کند.
7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی
امیرالمؤمنین علی علیه السلام در این مورد می فرماید:
آگاه باش ! امام شما از دنیای خود به دو جامه فرسوده و دو قرص نان رضایت داده است. بدانید که شما توانایی چنین کاری را ندارید، ولی با پرهیزکاری و تلاش فراوان و پاک دامنی و راستی مرا یاری دهید. پس به خدا سوگند، من از دنیای شما طلا و نقره نیندوخته و از غنیمت های آن چیزی ذخیره نکرده ام. بر دو جامه کهنه ام، جامه ای نیفزودم و از زمین دنیا حتی یک وجب در اختیار نگرفتم و دنیای شما در چشم من از دانه تلخ درخت بلوط ناچیزتر است.(1)
در این سخنان، افزون بر سفارش به پرهیز از رفاه زدگی، ساده زیستی خود آن حضرت نیز نشان داده شده است؛ زیرا حضرت از پوشیدنی های دنیا به
1- همان، ج 15 و 16، نامه 45، ص 205.