- دیباچه 1
- اشاره 6
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- اشاره 20
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- ب) شایسته سالاری 51
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- الف) معرفی مخالفان 62
- یک _ ناکثین 62
- اشاره 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- اشاره 64
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- چهار _ قاعدین 65
- اشاره 67
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- اشاره 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- اشاره 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اول _ آرایش سپاه 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- اشاره 92
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- اشاره 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
به اجیر اشاره کرد.(1)
ب) شایسته سالاری
مشاغل رسمی بر حسب تقوا و لیاقت به افراد واگذار می شد. در حکومت عدل علی علیه السلام، مکتبی بودن، شرط انتخاب و گماردن به مشاغل دولتی بود.(2) از جمله می توان به انتخاب محمد بن ابی بکر برای استانداری مصر اشاره کرد. او از یاران مخلص و مورد اعتماد حضرت بود. وقتی طلحه و زبیر به طور رسمی از امیرالمؤمنین علی علیه السلام خواستند که آن دو را به امارت کوفه و بصره بگمارد، حضرت فرمود: نزد من باشید بهتر است. در واقع، حضرت انتخاب آنها را به زیان حکومت اسلامی می دانست. ازاین رو، از خواست آنان سر باز زد که همین مسئله، سبب مخالفت آنها با حضرت شد و بعدها به جنگ جمل انجامید.
ج) بازگرداندن اموال چپاول شده
افرادی را که درآمد ملت را چپاول کرده و ثروت های مردم را احتکار کرده بودند، تحت تعقیب قرار داد و تا آنجا که توانست اموال غارت شده را به بیت المال برگرداند، هرچند در مهریه زنان قرار داده بودند.
د) پاک سازی عناصر فاسد
استانداران و کسانی را که به مردم ستم می کردند و از اصول حکومت خارج شده بودند، برکنار کرد. امام تصمیم داشت تمام مناطق حکومت اسلامی را
1- بحارالانوار، ج 41، ص 116.
2- هاشم هریسی، تکرار تاریخ، دفتر نشر تعالیم اسلامی، 1401 ه_ .ق، ص65.