- دیباچه 1
- اشاره 6
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- اشاره 20
- اشاره 20
- 1. عدالت 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- ب) شایسته سالاری 51
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- الف) معرفی مخالفان 62
- یک _ ناکثین 62
- اشاره 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- یک _ عفو و بخشش 67
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- اشاره 67
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- دو _ برخورد قاطع 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- اول _ آرایش سپاه 76
- اشاره 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- اشاره 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- اشاره 92
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- اشاره 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
مدینه فرستاد و از او خواست که از خانه پیامبر بیرون نیاید.(1)
دو _ برخورد قاطع
یکی دیگر از شیوه های برخورد حضرت با مخالفان برخورد قاطع بود. حضرت علی علیه السلام در نامه ای که به جریر بن عبداللّه بجلی نوشته بود، فرمود:
معاویه را به یکسره کردن کار وادار کن و با او برخوردی قاطع داشته باش. پس او را آزاد بگذار در پذیرفتن جنگی که مردم را از خانه ها بیرون می ریزد یا تسلیم شدنی خوارکننده. سپس اگر جنگ را برگزید، امان نامه او را بر زمین بکوب و اگر صلح خواست، از او بیعت بگیر.(2)
حضرت در جای دیگر به معاویه می فرماید:
به خدا سوگند، اگر از خونریزی در مهلت تعیین شده پرهیز شود، ضربه کوبنده ای دریافت می کردی که استخوان را خرد و گوشت را بریزاند.(3)
البته حضرت در برخورد با معاویه از شیوه های متعددی استفاده کرد که برخورد قاطع یکی از آنها بود.
سه _ پند و اندرز مخالفان
یکی دیگر از شیوه های برخورد حضرت با مخالفان، پند و نصیحت کردن آنها بود. حضرت به این وسیله می خواست آنها را به راه صحیح هدایت کند تا دست از دشمنی های خود بردارند. در این زمینه می توان به نامه حضرت
1- حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، مترجم: ابوالقاسم پاینده، تهران، کتاب فروشی اسلامیه، 1338، چ 2، ج 1، ص 287.
2- نهج البلاغه فیض الاسلام، ج 2، نامه 7، ص 833 .
3- همان، نامه 73، ص 1067.