- دیباچه 1
- اشاره 6
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ب) شایسته سالاری 51
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- اشاره 62
- یک _ ناکثین 62
- الف) معرفی مخالفان 62
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- چهار _ قاعدین 65
- اشاره 67
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- اول _ آرایش سپاه 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- اشاره 76
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- اشاره 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
بنویسد. در این هنگام، طلحه و زبیر وارد شدند. حضرت چراغی را که مقابلش بود، خاموش کرد و فرمود: چراغ دیگری را از خانه اش بیاورند. آنها پرسیدند: میان دو چراغ، چه فرقی است؟ فرمود: روغن این چراغ از بیت المال است. در روشنی آن نشستن و با شما در غیر بیت المال سخن گفتن سزاوار نیست».(1)
ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت
ثروت همیشه به عنوان یکی از شاخص های بسیار مهم نفوذ و تأثیر در کنار قدرت مطرح بوده است. ثروت در تحکیم و تداوم قدرت نقش بسزایی دارد که دشمنان و رقیبان امام به راحتی از آن استفاده می کردند و در پیشبرد اهداف حکومتشان از آن بهره می بردند.
امام پس از به قدرت رسیدن، با پای بندی کامل به عدالت، سیاست های سرسختانه ای در امور مالی در پیش گرفت. حضرت در دومین روز حکومت خود اعلام کرد: «به خدا سوگند، بیت المال تاراج شده را هر کجا که بیابم، به صاحبان اصلی آن باز می گردانم، گرچه با آن ازدواج کرده یا کنیزانی خریده باشند».(2)
حضرت تمام اراضی و املاکی را که عثمان تیول برخی اعضای خانواده و نزدیکان خود کرده بود، مصادره کرد و هر درهمی که به غیر مستحق آن
1- بحارالانوار، ج41، ص116. محمد حسن موسوی کاشانی، بر امیرمؤمنان علیه السلام چه گذشت؟، قم، مؤلف، چاپ اول، زمستان 1370، صص 165و166.
2- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 1 و 2، خطبه 15، ص 269.