اصلاحات علوی: نگاهی به سیره حکومتی امام علی علیه السلام صفحه 89

بخشیده شده بود، پس گرفت و به بیت المال بازگردانید و سهم هر یک را یکسان داد.آن حضرت در جایی می فرماید:

به خدا سوگند، تا عمر دارم و شب و روز برقرار است و ستارگان از پی هم طلوع و غروب می کنند، هرگز چنین کاری نخواهم کرد. اگر این اموال از خودم بود، به گونه ای مساوی در میان مردم تقسیم می کردم، تا چه رسد که جزو اموال خداست. آگاه باشید بخشیدن مال به آنها که استحقاق ندارند، زیاده روی و اسراف است. ممکن است در دنیا، مقام بخشنده آن را بالا برد، ولی در آخرت پست خواهد بود.(1)

این سیاست به ویژه برای سران قریش و رؤسای قبایل که از ثروت های زمان عثمان بهره مند شده بودند، بسیار سنگین بود.

د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی

اقتصاد، شامل تجارت و کشاورزی است و حضرت به این موارد نیز توجه داشت. بازرگانی و تجارت، در شکوفایی اقتصادی یک جامعه نقش عمده ای دارد. بی تردید می توان گفت میان پیشرفت اقتصادی و توسعه تجارت و بازرگانی رابطه مستقیمی برقرار است؛ بدین معنا که هرجا فعالیت های تجاری رونق داشته باشد، پیشرفت اقتصادی هم زیاد می شود. از همین رو، تجارت در همه زمان ها مظهر فعالیت های اقتصادی است، چنان که امیرالمؤمنین می فرماید:

به تجارت بپردازید؛ زیرا شما را از مردم بی نیاز می کند. همانا خداوند عزوجل شاغل امین را دوست دارد.(2)