- دیباچه 1
- اشاره 6
- الف) اتحاد و یکپارچگی میان مسلمانان 7
- 1. ویژگی های دوره تنزیل 7
- ب) از میان رفتن تعصب های قومی و آداب و رسوم جاهلی 8
- ج) ساده زیستی مسلمانان 9
- د) بیان احکام و اجرای حدود الهی و تفسیر آیات 10
- ه ) سبقت در اسلام و تقوا، ملاک برتری افراد 11
- و) وجود دشمنانی مانند مشرکان، یهودیان و منافقان 12
- ز) محدود بودن منطقه حکومتی 13
- الف) زنده شدن برخی تعصب های جاهلی 15
- ب) گرایش به تجمل گرایی و مادی گرایی 16
- ج) اختلاف و چنددستگی میان مسلمانان 16
- د) اجرا نشدن حدود الهی و تفسیر به رأی آیات و سنت پیامبر 17
- ه ) بی توجهی به شایسته سالاری 18
- و) گسترش منطقه حکومتی 19
- 1. عدالت 20
- اشاره 20
- اشاره 20
- الف) توبیخ خزانه دار بیت المال 21
- ب) تقسیم مساوی بیت المال 22
- ج) پرهیز از امتیاز خواهی 24
- 2. پرهیز از حرص و بخل 25
- 4. پرهیز از ستمگری 29
- 5. پرهیز از رشوه خواری 30
- 6. عمل به سنت پیامبر 32
- 7. ساده زیستی و دوری از تجمل گرایی 33
- 8. پرهیز از غضب و خشونت 35
- اشاره 38
- 1. گردآوری خراج 40
- 2. جهاد با دشمنان خدا 42
- 5. وظایف دیگر کارگزاران 44
- اشاره 46
- 2. اجرای حق 48
- 3. اصلاح جامعه 49
- اشاره 49
- الف) لغو امتیاز طبقاتی 50
- ج) بازگرداندن اموال چپاول شده 51
- ب) شایسته سالاری 51
- د) پاک سازی عناصر فاسد 51
- 4. اجرای دستورهای خداوند و روش پیامبر 52
- اشاره 54
- 1. شیوه مدیریتی امام علی علیه السلام در برخورد با کارگزاران 54
- 2. شیوه امام علی علیه السلام در برخورد با مخالفان حکومت 61
- اشاره 61
- یک _ ناکثین 62
- الف) معرفی مخالفان 62
- اشاره 62
- علت اختلاف قاسطین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 64
- اشاره 64
- اشاره 64
- سه _ مارقین 64
- چهار _ قاعدین 65
- علت اختلاف مارقین با امیرالمؤمنین علی علیه السلام 65
- ب) شیوه برخورد امام علی علیه السلام با مخالفان 67
- اشاره 67
- یک _ عفو و بخشش 67
- دو _ برخورد قاطع 68
- سه _ پند و اندرز مخالفان 68
- چهار _ احتجاج و اتمام حجت 70
- پنج _ افشا و معرفی مخالفان 71
- شش _ سرزنش و نکوهش 73
- هفت _ شکوه و شکایت از مخالفان 74
- اشاره 75
- الف) انتخاب و انتصاب فرماندهان نظامی 75
- 3. شیوه مدیریت نظامی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 75
- اول _ آرایش سپاه 76
- یک _ تاکتیک های نظامی 76
- ب) سفارش ها و دستورهای نظامی برای سپاهیان 76
- اشاره 76
- اشاره 76
- دو _ ایجاد روحیه مقاومت در سپاه 78
- دوم _ چگونگی استقرار سپاه 78
- سه _ یاری جستن از خداوند 81
- اشاره 84
- 4. سیاست های اقتصادی امام علی علیه السلام 84
- الف) سامان دهی مالیات و برقراری امنیت اقتصادی _ اجتماعی 84
- اشاره 86
- علل تنگناهای اقتصادی 86
- ب) رعایت حقوق محرومان در تعیین بودجه اقتصادی 86
- ج) عدالت در امور مالی و توزیع ثروت 88
- د) نظارت بر تجارت، صنعت و کشاورزی 89
- 5. شیوه مدیریت سیاسی امیرالمؤمنین علی علیه السلام 92
- اشاره 92
- الف) پرهیز از حیله و نیرنگ 93
- ب) مشورت 95
- ج) عدالت همه جانبه 97
- د) آزادی 100
- اشاره 102
- الف) سیاست های اجتماعی 102
- روش برخورد حضرت علی علیه السلام با مردم 106
- اشاره 107
- یک _ احیای سنت های اسلامی و تلاش برای از میان بردن اندیشه های جاهلانه 107
- ب) سیاست های فرهنگی 107
- دو _ تبیین فلسفه ای روشن از زندگی برای همگان 108
- سه _ ترسیم بینشی روشن از دنیا، سرای آخرت و مرگ برای مردم 109
- 1. جایگاه رسانه تصویری 111
- الف) پرداختن به جنبه های گوناگون زندگانی حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 112
- ب) معرفی اشخاص معاصر حضرت علی علیه السلام 112
- د) برگزاری مسابقه های عمومی به صورت پرسش و پاسخ با محوریت سخنان حضرت علی علیه السلام یا استفاده از سخنان تخصصی حضرت در علوم گوناگون در مسابقه های تخصصی. 113
- و) ساخت کارتون از صحنه های برخورد آن حضرت با کودکان. 113
- ج) بهره مندی از سخنان امام علی علیه السلام در فیلم ها و سریال ها، به 113
- ز) مناظره علمی امامان 113
- ه_) ساخت میان پرده و فیلم کوتاه براساس احادیث و رویدادهای مهم دوران های زندگانی امام علی علیه السلام. 113
- ح) درس هایی از نهج البلاغه 113
- 4. پرسش های کارشناسی 114
- 3. پرسش های مردمی 114
- ط) جشنواره تلویزیونی 114
می کردند. همچنین دخترانشان را زنده به گور می کردند و از داشتن دختر ننگ داشتند.(1)
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با آموزه های آسمانی اش، آنها را به متمدن ترین افراد تبدیل کرد و آنها در پرتو آموزه های اسلامی توانستند باورهای ناپسندشان را کنار گذارند و به جای بت ها، خداوند قادر و علیم را پرستش کنند. ازاین رو، ترس و بی امنیتی آنها به امنیت تبدیل شد. از آن پس، زن و خانواده جایگاه مهمی در جامعه یافتند و آن همه اختلاف و تفرقه به اتحاد و برادری تبدیل شد. همچنین دانش به صورت یک ارزش درآمد که در نتیجه آن دانشمندان بزرگی پرورش یافتند.
ج) ساده زیستی مسلمانان
یکی از ویژگی های این دوره را می توان ساده زیستی پیامبر و مسلمانان دانست. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بسیار ساده زندگی می کرد و مسلمانان را نیز به ساده زیستی سفارش می فرمود.(2) ایشان فقر را مایه فخر خود معرفی و ثروتمندان متکبر را سرزنش می کرد.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در آغاز دعوت خود با اینکه از ثروت زیاد خدیجه برخوردار بود، همانند ثروتمندان قریش به تجمل گرایی نپرداخت و به عنوان رهبر جامعه اسلامی خود را هم سطح مردم متوسط و محروم
1- تاریخ مفصل اسلام، چ 2، ص 25.
2- کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی، شرح نهج البلاغه، ترجمه: محمدصادق عارف، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی، 1370، چ 1، ج 3، خطبه 159، ص 505.