اندیشه های اقتصادی در نهج البلاغه صفحه 124

چهارم:کار پایانی ندارد

دوستی کار انسان را وامی دارد که همیشه در شور و نشاطی پایان ناپذیر باشد او کار می کند و خسته نمی شود و هر چند که کار سخت و توانفرسا باشد از خود ضعفی نشان نمی دهد و در عین حال در دل خود احساس می کند که کاری نکرده است و شوق و شیفتگی به کار او به این مرحله می رساند و او دائما در برابر این امر مقدس احساس تقصیر و کم کاری می کند امام علی علیه السلام می فرماید:

اذا فعلت کل شی ء فکن کمن لم یفعل شیئا؛ هر کاری را که انجام می دهی شرح نهج البلاغه:20/582ح 19. ? همچون کسی باش که کاری نکرده است.

پنجم:از کم شروع کن تا به زیاد دست

یابی

بسیاری از مردم تن به کار نمی دهد تنبلی می کنند و یا شاید با شور و نشاط به کار نمی پذیرد این اشخاص می خواهند بدون آنکه شرایط لازم از تجربه و مال را دارا باشند چند مرحله را یک جا طی کنند این امر معمولا برای کسانی اتفاق می افتد که از کشوری به کشوری دیگر می روند و می خواهند بدون آنکه شایستگی آن را داشته باشند از بالا شروع کنند و بدون آنکه به مسائل ابتدائی آن کار آگاهی داشته باشند اینان در زندگی شکست می خورند زیرا می خواهند زیرا بدون نردبان راه طی ترقی را پشت سر بگذارند اما آنانکه در حرکت مرحله به مرحله پیش می روند و از کم شروع می کنند تا به زیاد دست یابند اینان موفقند و شایستگی بیشتری برای زندگی دارند و در برابر تند بادهای زمانه مقاومترند و امام علی علیه السلام خطاب به اینها می فرماید:

قلیل یترقی منه الی کثیر خیر من کثیر ینحط عنه الی قلیل - شرح نهج البلاغه:20/344 ح 953 ?

چیزی کمی که رو به افزونی دارد بهتر است از افزونی که رو به کاستی نهد.

ولی اگر اینان بیندیشند که هیچ چیز به صورت کم باقی نمی ماند بلکه با بیشتر شدن تجربه علمی رو به فزونی می نهد در این صورت تلاش می کند که به صعود تدریجی و منطقی مقید باشد.

لا تحتقرن صغیرا یمکن أن یکبر و لا قلیلا یمکن أن یکثر - همان مأخذ:20/238 ح 340. ?