اندیشه های اقتصادی در نهج البلاغه صفحه 48

کسانی که زر و سیم می اندوزد و در راه خدا انفاق نمی کنند آنان را به عذابی سخت بشارت بده.

بر همین اساس امام علی علیه السلام با پدیده ثروت اندوزی به شدت مبارزه می کند و ثروت اندوزان را مردگانی بیش نمی داند آنگاه که به کمیل می فرماید:((هلک خزان الاموال و هم أحیاء)) ثروت اندوزان مرده اند- کلمات قصار:139. ? اگر چه به ظاهر زنده اند این نشانگر هلاکتشان در آخرت است البته در دنیا نیز از هالکین هستند امام می فرماید:

الشح أضر علی الانسان من الفقر لان الفقیر اذا وجد اتسع و الشحیح اذا وجد - ابن ابی الحدید:20/335/844. ?

بخل ورزیرن بر انسان زیانبارتر از فقر است چون فقیر اگر بیابد بی نیاز می شود اما بخیل به چیزی دست یابد بی نیاز نگردد.

فقیر اگر به ثروتی دست یابد از آن بهره می برد اما بخیل ثروت اندوزی می کند و آن را

مصرف نمی کند اگر اسلام ثروت اندوزی را حرام کرده امت پس انسان با ثروتش چه کار کند؟در اینجا نوبت به بهره برداری از ثروت می رسد اسلام سه راه برای به جریان انداختن ثروت و استفاده درست از آن به ما نشان می دهد:

اول:بخشش به فقرا و نیازمندان زیرا اگر ثروت در اختیار این قشر قرار گیرد قدرت خرید آنان بالا می رود و با جریان خرید و فروش روند اقتصاد شتاب بیشتری می گیرد و در نتیجه همگان از بازار بهره می برند سوال این است که از این کار چه چیزی عاید صاحبان سرمایه می شود؟

در پاسخ باید گفت دو چیز:اول:پاداش الهی.دوم: با تزریق مقداری از سرمایه به بازار چرخ آن را به حرکت در می آورد و همه را به تحرک وإ؛ااک می دارد خود او - صاحب سرمایه - نیز از این رهگذر بهره می برد زیرا رونق بازار درآمد و سود او را نیز افزایش می دهد در حالی که اگر سرمایه اش را می انباشت بخشی از توان بازار را راکد می ساخت این کار آثار زیانباری بر اقتصاد می گذاشت و نتایج آن پس از مدتی بر همگان آشکار می شد.

قرآن کریم به انفاق و بخشش تشویق می کند و می فرماید:

و ما أنفقتم من شی ء فهو یخلفه و هو خیر الرزقین - سبأ:39. ?