- اشاره 1
- «مقدمه دکتر محمد عبدالله دراز» 12
- درباره مقدّمه استاد محمود محمّد شاکر» 20
- فصلی در اعجاز قرآن (از استاد محمود محمّد شاکر) 21
- میدان جنگ نظامی- میدان نبرد فرهنگی 25
- نبرد فرهنگی و عقل جدید: 27
- تحدّی به لفظ، اسلوب و نحوه بیان 33
- ویژگیهای اعجاز قرآن 41
- بلندترین قلّههای باشکوه شعر جاهلی 49
- اهل جاهلیّت: 55
- تفسیر به رأی 60
- اصلاح پایان امّت اسلامی، به اصلاح آغاز آن! 71
- اشاره 76
- مقدمه مؤلف 76
- اشاره 78
- الف- عوامل تاریخی: 78
- پوزیتویسم و مسئله تفسیر قرآن: 83
- ب- عوامل مربوط به «شیوه»: 88
- اشاره 88
- استنباط معیاری اصیل از قرآن، از دیدگاه «پدیده شناسی»: 98
- پدیده قرآنی 104
- اشاره 104
- مذهب مادّی 110
- مذهب غیبی 117
- نهضت پیامبری 121
- اشاره 121
- مبدأ نبوّت 125
- نبوت راستین و ادعای نبوت 128
- «ارمیاء» و پدیده ذاتی 137
- نقد مصادر شناخت یک مذهب 144
- اصول اسلام «منابع» 144
- ارتباط ذات «محمّدی» با پدیده قرآنی 154
- دوران جوانی (ازدواج و عزلت) 166
- اندیشه عرفانی گروه «حُنفاء» و عزلت پیامبر اسلام 9 169
- عصر بعثت 176
- عصر قرآنی 1- دوره مکّه 176
- مرگ ابوطالب و خدیجه 185
- به زودی بانگ جهاد بلند میشود 191
- چگونگی وحی 201
- باورهای شخصی حضرت محمّد (ص) 206
- جایگاه شخصیّت محمّد (ص) در پدیده وحی 220
- اندیشه محمّد (ص) 227
- پیام 234
- خصائص ظاهری وحی 237
- اشاره 237
- الف: نزول تدریجی وحی 238
- ب: وحدت کمّی قرآن 242
- نمونهای از وحدت تشریعی قرآن 244
- «نمونهای از وحدت تاریخی قرآن» 245
- شکل ادبی قرآن 247
- محتوای پیام 252
- «ارتباط میان قرآن و کتاب مقدّس» 254
- تاریخ وحدانّیت 263
- داستان یوسف در قرآن و کتاب مقدّس 265
- «نتایج مقایسه میان دو روایت» 313
- بررسی انتقادی مسأله همگونیهای قرآن با کتاب مقدّس 316
- تحلیل و بررسی تئوری نخست 316
- تئوری دوّم 320
- جدول آماری آیات قرآنی 332
- «مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر» 332
- قرآن و شخصیّت پیامبر (ص) 335
- «هماهنگیهای موجود میان قرآن و حقایق علمی» 340
- مجازات قرآنی 352
- «ارزش اجتماعی مفاهیم و اندیشههای قرآنی» 355
- راهنمای اعلام:- کسان- کتابها- مکانها 359
مبدأ نبوّت
نبوّت با مساعدت تنها گواه خود(یعنی شخصی نبی)، چونان پدیدهای موضوعی و عینی و مستقل از «ذات و ماهیّت انسانی»(من) که بیان کننده آن است، حقیقت خویش را عرضه میدارد.
در اینجا مسئله مهم، مسئله تعریف و شناخت میباشد که در ارتباط با کدام امر و مقوله است؟ هرگاه موضوع مورد تحدید و شناخت مربوط به اشیاء و پدیدههای ذهنی محض، و یا متعلّق به رخدادی عینی همانند «نیروی مغناطیس» باشد، ما میتوانیم نسبت به آن اشیاء، یا پدیده از طریق وسائل متناسب، معرفت و شناخت پیدا کنیم، مثلًا وجود مغناطیس به وسیله یک عقربه مغناطیسی و آهنربا برای ما کشف گشته و آن وسیله میتواند کمیّت و کیفیّت حقایق نوعی و قضایای ویژهای را برای ما متبلور و مجسّم سازد.
لکن ما نمیتوانیم «پدیده نبوّت» را بهجز از خلال گواهی و شهادت نبی و بهجز از طریق محتویات و مضامین رسالت متواتره و نازل شده وی، مورد ملاحظه و شناخت قرار دهیم.
بنابراین مسئله ما از یک طرف در ارتباط با یک موضوع روانی است و از طرف دیگر مربوط به یک جریان تاریخی است، و در اینجا ضروری است که ما نخست و قبل از هرچیز این واقعیّت را مورد توجّه قرار دهیم که رویداد «بعثت نبی» یک حادثه منفرد، غیر متعارف، نادر و غریب نیست، بلکه برعکس پدیده مستمر و سیستماتیک و نظام یافتهای است که میان دو قطب از تاریخ، از حضرت ابراهیم(ع) ... تا حضرت محمّد(ص) بهطور مداوم تکرار شده است.
(و این یک اصل عقلانی و علمی است که) استمرار و تکرار (1) یک پدیده با
1- در ارتباط با همین مفهوم است آیه کریمه «قُلْ ما کُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ ...» «مؤلّف». تمامی آیه شریفه که در سوره احقاف/ آیه 9 آمده است، بدین قرار میباشد: