پدیده قرآنی صفحه 136

حرکت پیامبری ادّعایی و کاذب در همه اعصار و قرون و تقریباً در همه سرزمین‌ها، استمرار داشته است، در گوشه و کنار می‌توان تعداد فراوانی از پیامبران دروغین را سراغ گرفت، مانند بسیاری از بشارت دهندگان و نجات‌بخشان، به عنوان(مسیح موعود) در هندوستان،(پدر ربّانی) در آمریکا، پیش از سالهای جنگ ... و نیز ظهور(باب) در فارس(ایران) ...

پس زمانی که ما میان این دو وظیفه، وظیفه نبوّت و ادّعای نبوّت بر اساس صفات و خصلت‌های تاریخی و مبادی و مضامین فلسفی آنها، تمیزقائل شویم، در شکل روشن و بدیهی می‌توانیم تفاوت و تعارض میان دو عاملی که به‌وجود آورنده این دو جریان فکری هستند، تشخیص دهیم. این دو عامل عبارتند از:

«نبیّ راستین» و «نبیّ دروغین».

ویژگیهای پیامبر راستین که خصلت‌های خاص خود را دارد، عبارت است از:

وی در جریان نهضت پیامبری دارای مبنایی مستحکم در ارتباط با افکار عمومی بوده و نیز زمانی متناسب با رسالت و تبلیغ آن در نظر می‌گیرد، و چنین بود حالت و جریان تبلیغ نبوّت «عاموس»، پیامبری که پس از فراغ از دعوت و تبلیغات و تحذیرات و وعیدهای ترساننده و وحشت آورش به «تکوا (1)» بازگشت تا با خیال راحت و آرامش خاطر به چرای گوسفندانش اشتغال ورزد.

امّا «مدعی نبوّت/ پیامبر دروغین» هیچ‌گاه مبتکر یک اندیشه ویژه و مبنای مرزبندی شده‌ای به مفهوم صحیح کلمه نیست، بلکه وی یا به تشریح و اطناب و توضیح رسالت پیامبر راستین پیشین اکتفا می‌کند، و یا نوعی تضاد و تعارض را برابر دعوت وی به نمایش می‌گذارد.

مثلًا آنگاه که «ارمیاء»(پیامبری از پیامبران راستین بر طبق مقتضیات زمان خویش) پرچمی نورانی را به عنوان رمزی از رموز تطیر و بدبینی، به دوش می‌کشد، «حنانیا»(الگویی از نمونه‌های پیامبران دروغین)، سر می‌رسد و علم نورانی را در هم می‌کوبد و به تفأول و خوش‌بینی بشارت می‌دهد و تا آنجا در این زمینه داد سخن داده و اصرار می‌ورزد که حتّی پیامبر بدبین و متطیّر را برای چند لحظه تحت تأثیر قرار می‌دهد؟!.

این مقایسه کوتاه، دو جریان متضادِّ دو نوع تفکّر مذهبی را می‌نمایاند، و