- اشاره 1
- «مقدمه دکتر محمد عبدالله دراز» 12
- درباره مقدّمه استاد محمود محمّد شاکر» 20
- فصلی در اعجاز قرآن (از استاد محمود محمّد شاکر) 21
- میدان جنگ نظامی- میدان نبرد فرهنگی 25
- نبرد فرهنگی و عقل جدید: 27
- تحدّی به لفظ، اسلوب و نحوه بیان 33
- ویژگیهای اعجاز قرآن 41
- بلندترین قلّههای باشکوه شعر جاهلی 49
- اهل جاهلیّت: 55
- تفسیر به رأی 60
- اصلاح پایان امّت اسلامی، به اصلاح آغاز آن! 71
- اشاره 76
- مقدمه مؤلف 76
- اشاره 78
- الف- عوامل تاریخی: 78
- پوزیتویسم و مسئله تفسیر قرآن: 83
- ب- عوامل مربوط به «شیوه»: 88
- اشاره 88
- استنباط معیاری اصیل از قرآن، از دیدگاه «پدیده شناسی»: 98
- اشاره 104
- پدیده قرآنی 104
- مذهب مادّی 110
- مذهب غیبی 117
- نهضت پیامبری 121
- اشاره 121
- مبدأ نبوّت 125
- نبوت راستین و ادعای نبوت 128
- «ارمیاء» و پدیده ذاتی 137
- نقد مصادر شناخت یک مذهب 144
- اصول اسلام «منابع» 144
- ارتباط ذات «محمّدی» با پدیده قرآنی 154
- دوران جوانی (ازدواج و عزلت) 166
- اندیشه عرفانی گروه «حُنفاء» و عزلت پیامبر اسلام 9 169
- عصر قرآنی 1- دوره مکّه 176
- عصر بعثت 176
- مرگ ابوطالب و خدیجه 185
- به زودی بانگ جهاد بلند میشود 191
- چگونگی وحی 201
- باورهای شخصی حضرت محمّد (ص) 206
- جایگاه شخصیّت محمّد (ص) در پدیده وحی 220
- اندیشه محمّد (ص) 227
- پیام 234
- خصائص ظاهری وحی 237
- اشاره 237
- الف: نزول تدریجی وحی 238
- ب: وحدت کمّی قرآن 242
- نمونهای از وحدت تشریعی قرآن 244
- «نمونهای از وحدت تاریخی قرآن» 245
- شکل ادبی قرآن 247
- محتوای پیام 252
- «ارتباط میان قرآن و کتاب مقدّس» 254
- تاریخ وحدانّیت 263
- داستان یوسف در قرآن و کتاب مقدّس 265
- «نتایج مقایسه میان دو روایت» 313
- بررسی انتقادی مسأله همگونیهای قرآن با کتاب مقدّس 316
- تحلیل و بررسی تئوری نخست 316
- تئوری دوّم 320
- جدول آماری آیات قرآنی 332
- «مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر» 332
- قرآن و شخصیّت پیامبر (ص) 335
- «هماهنگیهای موجود میان قرآن و حقایق علمی» 340
- مجازات قرآنی 352
- «ارزش اجتماعی مفاهیم و اندیشههای قرآنی» 355
- راهنمای اعلام:- کسان- کتابها- مکانها 359
محمّدی و «منِ» پیامبر آینده در ضمن مناقشه و بحث از آمدن «نبیّ موعود» بجای گذارد ...
در اینجا گواهی دیگری مییابیم که از نظر اهمیّت کمتر از گواهی نخست نیست، سند گرانقدری در «سیره نبوی» که در خطابه ابوطالب عموی پیامبر(که بر حسب عادت قریش در مجلس خِطبه و خواستگاری فرزند برادرش ایراد کرد) آورده شده است:
(امّا بعد ... به درستی که محمّد(ص) قابل مقایسه با هیچیک از جوانان قریش نیست ... وی از جهت تبار و شرف و فضل و عقل بر همه آنها ترجیح دارد، هر چند که مال و منالی اندک دارد، مال و منالی که چونان سایه زایل شدنی است و عاریهایست بازگرداندنی. محمّد(ص) به خدیجه دختر خویلد رغبت و تمایلی دارد، و خدیجه نیز نسبت به محمّد(ص) راغب و متمایل است (1)).
این سطور(سخنان ابوطالب) چهره واقعی امین مکّه را برای ما مجسّم میسازد، و از هر نظر با سیمای تاریخی قهرمان عظیمترین اسطوره تاریخ دینی، تطبیق میکند.
لکن زندگی عادّی محمّد(ص) یکباره به دست دگرگونی و تغییری ناگهانی سپرده میشود. زیرا وی(ص) بهطور کلّی از اجتماع مکّه کناره میگیرد و یکدفعه از محیط خود و شرایط و مقتضیات حاکم بر آن جدا شده و در گوشه عزلت به تفکّر و تأمّل میپردازد، و این همان عزلت و انزوایی است که بالاخره نتیجه آن به «غار حرا» میانجامد ...
1- درست به همین ترتیب خطبه ابوطالب در «هامش الکامل لابن الاثیر»/ ج 2/ ص 25 آمده است، امّا در «سیره حلبیه»/ ج 1/ صفحه 139 با الفاظ و ترتیب دیگری آورده شده است «ع. ش».