- اشاره 1
- «مقدمه دکتر محمد عبدالله دراز» 12
- درباره مقدّمه استاد محمود محمّد شاکر» 20
- فصلی در اعجاز قرآن (از استاد محمود محمّد شاکر) 21
- میدان جنگ نظامی- میدان نبرد فرهنگی 25
- نبرد فرهنگی و عقل جدید: 27
- تحدّی به لفظ، اسلوب و نحوه بیان 33
- ویژگیهای اعجاز قرآن 41
- بلندترین قلّههای باشکوه شعر جاهلی 49
- اهل جاهلیّت: 55
- تفسیر به رأی 60
- اصلاح پایان امّت اسلامی، به اصلاح آغاز آن! 71
- اشاره 76
- مقدمه مؤلف 76
- الف- عوامل تاریخی: 78
- اشاره 78
- پوزیتویسم و مسئله تفسیر قرآن: 83
- ب- عوامل مربوط به «شیوه»: 88
- اشاره 88
- استنباط معیاری اصیل از قرآن، از دیدگاه «پدیده شناسی»: 98
- اشاره 104
- پدیده قرآنی 104
- مذهب مادّی 110
- مذهب غیبی 117
- اشاره 121
- نهضت پیامبری 121
- مبدأ نبوّت 125
- نبوت راستین و ادعای نبوت 128
- «ارمیاء» و پدیده ذاتی 137
- اصول اسلام «منابع» 144
- نقد مصادر شناخت یک مذهب 144
- ارتباط ذات «محمّدی» با پدیده قرآنی 154
- دوران جوانی (ازدواج و عزلت) 166
- اندیشه عرفانی گروه «حُنفاء» و عزلت پیامبر اسلام 9 169
- عصر بعثت 176
- عصر قرآنی 1- دوره مکّه 176
- مرگ ابوطالب و خدیجه 185
- به زودی بانگ جهاد بلند میشود 191
- چگونگی وحی 201
- باورهای شخصی حضرت محمّد (ص) 206
- جایگاه شخصیّت محمّد (ص) در پدیده وحی 220
- اندیشه محمّد (ص) 227
- پیام 234
- اشاره 237
- خصائص ظاهری وحی 237
- الف: نزول تدریجی وحی 238
- ب: وحدت کمّی قرآن 242
- نمونهای از وحدت تشریعی قرآن 244
- «نمونهای از وحدت تاریخی قرآن» 245
- شکل ادبی قرآن 247
- محتوای پیام 252
- «ارتباط میان قرآن و کتاب مقدّس» 254
- تاریخ وحدانّیت 263
- داستان یوسف در قرآن و کتاب مقدّس 265
- «نتایج مقایسه میان دو روایت» 313
- تحلیل و بررسی تئوری نخست 316
- بررسی انتقادی مسأله همگونیهای قرآن با کتاب مقدّس 316
- تئوری دوّم 320
- «مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر» 332
- جدول آماری آیات قرآنی 332
- قرآن و شخصیّت پیامبر (ص) 335
- «هماهنگیهای موجود میان قرآن و حقایق علمی» 340
- مجازات قرآنی 352
- «ارزش اجتماعی مفاهیم و اندیشههای قرآنی» 355
- راهنمای اعلام:- کسان- کتابها- مکانها 359
رؤسای قریش، نظیر ابولهب و غیره، واقع شود. هیچچیز سبب نمیشود که محمّد 9 از انجام تکلیف خود دست بکشد. هیچچیز، نه مصالح از بین رفته خانوادهاش و نه میانجیگریهای ابوطالب، عموی بزرگوارش(هنگامی که اشراف مکّه به ابوطالب فشار میآوردند تا از سوایی! از برادرزادهاش جلوگیری بهعمل آورد) و نه پیشنهاد قریش مبنی بر تصدّی یکی از عالیترین منصبهای اداره شهر، اینها هیچکدام او را از راه استوار خود که پس از حل دوّمین بحران، در پیش گرفته بود، منصرف نمیساخت.
هنگامی که ابوطالب نزد او آمد تا درباره کار قریش با او سخن بگوید و در صورت ردّ سخنان آنها از سوی محمّد(ص)، تهدیدات ایشان را به گوش وی برساند، او در حالی که اشک از چشمانش جاری بود به ابوطالب چنین پاسخ داد.
«ای عمو! به خدا سوگند اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپ من قرار دهند تا از رسالت خود دست بکشم هرگز ازآن دست بردار نخواهم بود، مگر آنکه خداوند خود آن را به پیروزی رساند و یا من در راه آن کشته شوم.»
در برابر چنین اراده تغییر ناپذیر، آن عموی پیر کاری نمیتوانست بکند. مگر آنکه برادرزاده خود را تا آخرین لحظه به حمایت خویش مطمئن سازد. (1) قریش به ناچار به طرد محمّد(ص) و خویشان او از جامعه تصمیم گرفتند و برای این منظور نیز نوشتهای در خانه کعبه نصب کردند.
با این تصمیم، بستگان رانده شده محمّد(ص) از هرگونه ارتباط با شهر، حتّی ارتباطات اخلاقی و یا ازدواج با دیگر خانوادهها محروم شدند.
سیرهنویسان در اینباره مینویسند:
(این پیمان، توسّط موریانهای خورده میشود و پیامبر(ص) نیز قبل از وقوع این حادثه، آن را در عالم رؤیا مشاهده میکند، بدینسان قریش از رفتار گذشته خود دست کشیدند و ناگزیر مندرجات آن پیمان را لغو نمودند).
به هر ترتیب، این پیمان نامه ظالمانه، ارزش خود را باگذشت ایّام از دست داد و «بنیهاشم» و «بنیمطلّب» دوباره پس از تحمّل سختیهای مهلک، به خانمان خود در مکّه بازگشتند.
پیامبر(ص) دعوت خود را در محوطه «بیتالحرام» آغاز نمود، لکن اشراف و
1- آیا حمایت ابوطالب به اعتراف مؤلّف، آنهم تا آخرین لحظات زندگی، میتواند انگیزهای به جز ایمان راستین و عمیق وی به «رسالت محمّد 9»، عامل دیگری داشته باشد؟! .../ مترجم/