پدیده قرآنی صفحه 191

شیوه‌های بدیع و آموزشهای متعالی رفع نمی‌شوند، لذا پیامبر(ص) در خلال اشتغالات خود در رفع همه این مشکلات، به ما این امکان و اجازه را می‌دهد تا سیمای روحی او را با نشانه‌های عقلی که از خود بروز می‌دهد کامل نماییم، زیرا در بروز فعّالیت‌ها و درگیریهای عملی است که ما می‌توانیم کیفیّات گوناگون فکری وی را درک کنیم و اراده او و ارزش و چگونگی داوری او بر دیگران و بر خودش را اندازه‌گیری کنیم.

از طرفی شاید عجیب و غریب باشد که ما بخواهیم به تمام جوانب عقلی و فکری محمّد(ص) احاطه پیدا کنیم، زیرا چنین کاری مستلزم آن است که(قطع نظر از مقام نبوّت) ما همه تاریخ نبوغ فرد ارزشمندی را در محدوده تنگ این فصل جای دهیم، بلکه ما فقط می‌توانیم برخی از روزنه‌هایی که ما را در این مقیاس(بُعد اندیشه محمّد(ص))، به نتیجه مورد نظر می‌رساند، بگشاییم.

اوّلین شغل شاغل پیامبر(ص) در مدینه استقرار صلح در آن شهر و خاتمه دادن به خصومت‌ها و منازعات داخلی و ایجاد صفا و سازش میان دو قبیله «اوس» و «خزرج» جهت مهیا شدن برای دفاع فعّالانه در مقابل دشمن خارجی، یعنی «قریش» می باشد.

به زودی بانگ جهاد بلند می‌شود

این امر برای «نقد جدید» مایه تعجّب و حیرت است. چون آنان نمی‌توانند در یابند که پیامبر(ص) از چه رو مردم را به برگرفتن سلاح دعوت می‌کند؟ لکن پیامبر(ص) بدین جهت شمشیر برگرفته است که به خوبی می‌داند «مکّه» سلاح خود را برزمین نخواهد گذاشت و تاریخ در فرصتی اندک برای تأیید نظر او دلایل قاطعی نیز ارائه می‌دهد.

در اینجا بهیچوجه جا و مجالی جهت مقایسه میان «مسیحیّت و اسلام» در این نقطه، وجود ندارد چراکه شریط و موقعیّت‌های تاریخی هماره یکنواخت نیستند، مسیحیّت از داخل با حکومتی قدرتمند روبرو بود که سیستم آن را از درون رو به نابودی می‌برد و حال آن‌که اسلام با یک حکومت قدرتمند و نظام یافته خارجی، چونان حکومت مکّه، مواجه بود.

بنابراین یا باید آن حکومت را از بین می‌برد و یا آن‌که خود دچار اضمحلال و نابودی می‌گشت، و علاوه بر این چنین شرایط و موقعیّت‌هایی بر اثر تحمیل حوادث به