پدیده قرآنی صفحه 200

اوست مخیّر نموده است، پس این بنده آنچه را که در نزد خداست برگزیده است (1).

یارانی که این اشاره را دریافته بودند، در اشکهای گرم خود می‌سوختند! او پس از آن‌که در دو یا سه نماز جماعت حاضر گردید مجبور شد به خاطر بیماریی که داشت تا آخر عمر در منزل «همسرش» بماند و آن هنگام که اجلش در رسید، سر او بر بازوی همسرش تکیه داشت (2) و او می‌شنید که پیامبر آخرین سخنان خود را چنین نجوا می‌کند: «اللهمّ فی الرفیق الاعلی (3)».

آری برای تاریخ، این آخرین کلامی است که بر حقیقت این شخصیّت مهر پایان زده است. شخصیّتی که ما بر آن بودیم تا تصویر روانی او را ترسیم کنیم تا بتوانیم بدین وسیله سیمای قرآن را بهتر نشان دهیم.

ما هنگام روشن ساختن خطوط چهره این مرد نمونه، کوشیدیم تا شاخصه‌های محمّد(ص) را بیان کنیم تا بلکه بدین طریق امکان یابیم- در بحث نبوّت- شهادتی درباره محمّدِ «پیامبر» بدست آوریم.

بدون تردید این شهادت در پژوهش ما عنصر گرانقدری به‌شمار می‌آید. در هر حال این شهادت از طرف مردی است که عصر او بر زبان زنی درباره او چنین حکم می‌دهد (4):

«ای پیامبر! تو حتّی در قبر گرانمایه‌ترین امید ما هستی، تو در بین ما با پاکی و اخلاص و انصاف زندگی کردی و برای هر انسانی هدایت‌گر و حکیم روشنگری بودی (5).»

1- برخلاف نظر نویسنده این خطبه آخرین سخنرانی رسول خدا 9 نبود، بلکه آخرین خطبه آن حضرت در همین سفر، خطبه غدیر بود که آن را بهنگام بازگشت از مکّه به مدینه در سرزمین «رابع»(سه میلی جحفه) در نقطه‌ای بنام «غدیر خم» در روز 18 ذیحجه الحرام ایراد فرمود و طی آن علی 7 را به مقام خلافت و جانشینی بلافصل خویش منصوب فرمود و آیه شریفه:
2- در روایت معروفی آمده است که سر آن حضرت به هنگام رحلت بر سینه علی 7 بود./ مترجم/
3- به نقل صحیح بخاری.
4- مراد صفیه عمّه بزرگوار رسول اکرم 9 است که در رثای آن حضرت سخنانی را ایراد نمود «مؤلّف»
5- شاید جملات فوق ترجمه برخی از اشعار «صفیه» عمّه رسول خدا 9 باشد که در رثاء آن حضرت سروده است: