پدیده قرآنی صفحه 245

طبقه‌بندی حالات مُحرَّمه در ارتباط با درجه خویشاوندی و ترتیب نزولی آن است، به این معناکه مادر، دختر، خواهر، دختر برادر و دختر خواهر را از نوع قرابت مستقیم و مباشری و- مرضعه- خواهر رضاعی را از طریق قرابت رضاعی مطرح می‌کند. پس از آن بیان می‌شود که تزویج مادر همسر یا دختر و یا خواهر او بر وی حلال نیست. به عبارت دیگر در اینجا درجه قرابت در ارتباط با زن مورد قیاس قرار گرفته است. و چه بساکه در این طبقه بندی بتوان اولویّت گروه مردان بر گروه زنان را مشاهده کرد. دختر برادر قبل از دختر خواهر ذکر می‌گردد و از خویشاوندی مربوط به شوهر پیش از خویشاوندی مربوط به زن، با اولویّت دادن به خویشان شوهر، یاد می‌شود.

حال که پذیرفتیم پیامبر(ص) نمی‌توانسته است این مُحرَّمات ذکر شده در آیه را قبل از نزول آن جمع‌آوری کند و نیز این امکان را نداشته که آنها را در اثنای وحی منظّم سازد، چون منظّم کردن این مطالب با توجّه به موقعیّت روحی پیامبر(ص) در زمان دریافت وحی، منافات دارد، و نیز با توجّه به نتایج مقیاس اوّل، نخواهیم توانست این مسأله را از طریق «دیدگاه دکارتی» پاسخگو باشیم. و لذا در این مورد مانند دیگر موارد، ناچاریم که این پدیده را در خارج از چهارچوبی که «دکارت» برای پاسخ به اینگونه پدیده‌ها مطرح ساخته، تفسیر نماییم.

«نمونه‌ای از وحدت تاریخی قرآن»

آیه زیر، برای عنوان فوق مناسب می‌باشد:

(1) چون منافقان نزد تو آمدند

(2) گفتند گواهی دهیم که تو فرستاده خدایی

(3) و خدا می‌داند که همانا تو فرستاده اویی

(4) و خداوند گواهی دهد که منافقان دروغگویانند (2).

این آیه‌ای است که اکنون به بررسی آن خواهیم پرداخت. هدف ما از شماره‌گذاری و تجزیّه آیات به چهار قسمت، به‌خاطر تحلیل نظم قسمت‌های مختلف