پدیده قرآنی صفحه 262

در حالی که، هنگام آمدن «قرآن» به صحنه زندگی بشر، درمی‌یابیم که این کتاب ساخت اخلاقی خود را بر اساس ارزش اخلاقی «فرد» و سرنوشت دنیوی «جمع» بنا می‌کند. ثواب «فرد» در روز قیامت مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و بدین خاطر قرآن صراحتاً ارزش مذهبی فرد را در آیات خود مورد تثبیت و تأکید قرار می‌دهد:

«واگذار مرا با کسی که من را آفرید، تنها (1)».

امّا پاداش «جمع» فوری است. قرآن در داستان‌های خود پیرامون دنیا، ما را به تأمّل درباره مجازات‌های دنیوی امّت‌های از بین رفته و تمدّن‌های نابود شده فرا می‌خواند:

«بگو در زمین‌گردش کنید، سپس بنگرید که چگونه است سرانجام تکذیب کنندگان (2)».

همچنین در آیه دیگر، این امّت‌ها را چنین مورد عتاب قرار می‌دهد که:

«آیا نمی‌بینید که چه بسیار «امّت» ها را پیش از ایشان هلاک کردیم که در زمین جایشان(قدرتشان) داده بودیم، در جایی که شما را قرار نداده‌ایم و پی‌درپی برایشان باران فرستادیم و نهرها را در زیر(پای) آنها جاری ساختیم، پس آنان را به گناهانشان هلاک کردیم و از پی ایشان «امّتی» دیگر بیافریدیم (3)».

اجتماع:

هدف شریعت حضرت موسی(ع) این بود که مبادی کمّی جامعه نوپای توحیدی را فراهم آورد و رابطه میان افراد جامعه خود را که درمجموعه‌های مختلف بت‌پرستی از هم جدا گشته بودند، تحکیم بخشد. به این علّت، این دین، مشکلات و مسایل اجتماعی را از نقطه نظر مسایل داخلی بنی اسرائیل، مورد نظر قرار می‌داد.

دین «حُب و دوستی» حضرت عیسی(ع)، از این باب رحمتِ مسیحیّت را بر

1- سوره مدثّر/ آیه 11: ذَرْنِی وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِیداً ..
2- سوره انعام/ آیه 11: قُلْ سِیرُوا فِی الأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ
3- سوره انعام/ آیه 6: