- اشاره 1
- «مقدمه دکتر محمد عبدالله دراز» 12
- درباره مقدّمه استاد محمود محمّد شاکر» 20
- فصلی در اعجاز قرآن (از استاد محمود محمّد شاکر) 21
- میدان جنگ نظامی- میدان نبرد فرهنگی 25
- نبرد فرهنگی و عقل جدید: 27
- تحدّی به لفظ، اسلوب و نحوه بیان 33
- ویژگیهای اعجاز قرآن 41
- بلندترین قلّههای باشکوه شعر جاهلی 49
- اهل جاهلیّت: 55
- تفسیر به رأی 60
- اصلاح پایان امّت اسلامی، به اصلاح آغاز آن! 71
- اشاره 76
- مقدمه مؤلف 76
- الف- عوامل تاریخی: 78
- اشاره 78
- پوزیتویسم و مسئله تفسیر قرآن: 83
- ب- عوامل مربوط به «شیوه»: 88
- اشاره 88
- استنباط معیاری اصیل از قرآن، از دیدگاه «پدیده شناسی»: 98
- پدیده قرآنی 104
- اشاره 104
- مذهب مادّی 110
- مذهب غیبی 117
- نهضت پیامبری 121
- اشاره 121
- مبدأ نبوّت 125
- نبوت راستین و ادعای نبوت 128
- «ارمیاء» و پدیده ذاتی 137
- نقد مصادر شناخت یک مذهب 144
- اصول اسلام «منابع» 144
- ارتباط ذات «محمّدی» با پدیده قرآنی 154
- دوران جوانی (ازدواج و عزلت) 166
- اندیشه عرفانی گروه «حُنفاء» و عزلت پیامبر اسلام 9 169
- عصر قرآنی 1- دوره مکّه 176
- عصر بعثت 176
- مرگ ابوطالب و خدیجه 185
- به زودی بانگ جهاد بلند میشود 191
- چگونگی وحی 201
- باورهای شخصی حضرت محمّد (ص) 206
- جایگاه شخصیّت محمّد (ص) در پدیده وحی 220
- اندیشه محمّد (ص) 227
- پیام 234
- خصائص ظاهری وحی 237
- اشاره 237
- الف: نزول تدریجی وحی 238
- ب: وحدت کمّی قرآن 242
- نمونهای از وحدت تشریعی قرآن 244
- «نمونهای از وحدت تاریخی قرآن» 245
- شکل ادبی قرآن 247
- محتوای پیام 252
- «ارتباط میان قرآن و کتاب مقدّس» 254
- تاریخ وحدانّیت 263
- داستان یوسف در قرآن و کتاب مقدّس 265
- «نتایج مقایسه میان دو روایت» 313
- بررسی انتقادی مسأله همگونیهای قرآن با کتاب مقدّس 316
- تحلیل و بررسی تئوری نخست 316
- تئوری دوّم 320
- «مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر» 332
- جدول آماری آیات قرآنی 332
- قرآن و شخصیّت پیامبر (ص) 335
- «هماهنگیهای موجود میان قرآن و حقایق علمی» 340
- مجازات قرآنی 352
- «ارزش اجتماعی مفاهیم و اندیشههای قرآنی» 355
- راهنمای اعلام:- کسان- کتابها- مکانها 359
«مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر»
در قرآن بیست و نه سوره بچشم میخورد که با کلمات نامفهومی، همچون حروف ساده الفبا، آغاز شده که تفسیر، تأویلات مختلفی برای معانی آنها ذکر شده است و «عقول» عصرهای متأخّر در این حروف اشارات معمّا گونهای برای قصّهها نسبت به تاریخ گذشته بشری، جستجو کردهاند. بهرحال، معنای این حروف مهم آغازین سورِهها، اگر بهراستی ابهامی در آن باشد، سدّ محکمی در برابر عقل ایجاد کرده است.
مضافاً بر آنکه، این قسمت از این مسأله چندان در خور نظر نیست بلکه آنچه برای ما جالب توجّه است تنها نشانههای ظاهری میباشد. این حروف آغازین را نمیتوان برای چشمان امروزی ما به عنوان بازمانده اجسام متحجّر یا از بین رفته تلقّی نمود. زیرا خود پیامبر(ص) این حروف را به همین نحو میخواند و در تجوید صوتی خود هر حرفی را مشخّص و متمایز از حروف دیگر قرائت میکرده است.
جدول آماری آیات قرآنی
حروف
نام سورههایی که این حروف در آنها آمده استالمالمص
الر
المر کهیعص
طه
طسم
طس
یس
ص
حم
حم عسق
ق
ن
بقره و آل عمران عنکبوت- روم- لقمان- سجدهاعراف
یونس- هود- یوسف- ابراهیم- حجر
رعد
مریم
طه
شعراء- قصص
نمل
یس
صاد
غافر- فصّلت- زخرف- دخان- جاثیه- احقاف
شوری
ق
قلم