پدیده قرآنی صفحه 49

بلندترین قلّه‌های باشکوه شعر جاهلی‌

و هم اکنون مقتضی است به ترسیم مجدّد «مشکله» برگردیم ...

دیدگاه خالی از شوائب و منطق استوار و آزمایش مکرّر، همه و همه ما را به تجرید و جداسازی مفهوم «اعجاز قرآن» از متشابهات و متعلّقات آن، راهنمایی کرد، تا لُب و چکیده آن را که تنها اعجاز از ناحیه «نظم و بیان» می‌باشد، به ما بنمایاند. سپس با مساعدت استدلال به کادر سازی و مرزبندی صفات گروه مورد «تحدّی قرآن» و خصائص و «لغت و زبان» ایشان پرداختیم ... و پس از آن، دو خصیصه بنیادین را در وصف کلام آنها بیان داشتیم ... و بعد در مسیر جستجوی «گواه و دلیل» بر خصائص مورد نظر، به‌ناگاه «شعر جاهلی» را اندر یافتیم.

بنابراین ریشه مشکله «اعجاز قرآن» آن‌طور که برادرم «مالک» گمان کرده است و اکثریّت پژوهشگرانی(که به نحوی از انحاء مسئله «اعجاز قرآن» را به بحث کشیده)، بدان سو گرایش یافته‌اند، تفسیر قرآن بر طبق «شیوه کهن» نیست، بلکه اساس این مشکله «شعر جاهلی» می‌باشد، آن‌سان که سزاوار است «عقل جدید»(نیز با آن روبرو گردد).

لکن بر سر «شعر جاهلی» مصائب و بلایای فراوانی آمده ... و آخرین و بلیغ‌ترین آن به فساد و افساد کشیده شده است ...

آن «شیوه» ای راکه «مارگیلوث» ابداع نمود تا اعتماد نسبت به آن را نابود ساخته و از بیخ و بن برکند و چنین گمان برده شود که «شعر جاهلی» شعریست مشکوک و سند روایتی آن مورد تردید می‌باشد ... و یا موضوعی است مربوط به بعد از اسلام (1)؟ و بالاخره این مکر و حیله پنهانی که «مارگیلوث» و هواداران و کاهنان و ساحران وی (2)، مرتکب شدند و از مغلطه، سفسطه، قیاس باطل، نیرنگ و حیله و خیانت، انجام دادند آنچه را انجام دادند!!(تا آنجا که مستشرقی از جنس خود او یعنی «آرپری» بدان گواهی داد؟) در زیر دلائل و سبکهای وی برای منزلت و مقام «شعر جاهلی» در قبال شأن «اعجاز قرآن» ادراکی را پیچیده و کتمان نموده است که نه ادراکی صحیح و روشن و روشنگر، که ادراکی مبهم و تاریک! که برای عرب و اسلام ذلّت و دشمنی و کینه‌توزی و درماندگی را به‌همراه داشت ...