- اشاره 1
- «مقدمه دکتر محمد عبدالله دراز» 12
- درباره مقدّمه استاد محمود محمّد شاکر» 20
- فصلی در اعجاز قرآن (از استاد محمود محمّد شاکر) 21
- میدان جنگ نظامی- میدان نبرد فرهنگی 25
- نبرد فرهنگی و عقل جدید: 27
- تحدّی به لفظ، اسلوب و نحوه بیان 33
- ویژگیهای اعجاز قرآن 41
- بلندترین قلّههای باشکوه شعر جاهلی 49
- اهل جاهلیّت: 55
- تفسیر به رأی 60
- اصلاح پایان امّت اسلامی، به اصلاح آغاز آن! 71
- اشاره 76
- مقدمه مؤلف 76
- اشاره 78
- الف- عوامل تاریخی: 78
- پوزیتویسم و مسئله تفسیر قرآن: 83
- ب- عوامل مربوط به «شیوه»: 88
- اشاره 88
- استنباط معیاری اصیل از قرآن، از دیدگاه «پدیده شناسی»: 98
- پدیده قرآنی 104
- اشاره 104
- مذهب مادّی 110
- مذهب غیبی 117
- اشاره 121
- نهضت پیامبری 121
- مبدأ نبوّت 125
- نبوت راستین و ادعای نبوت 128
- «ارمیاء» و پدیده ذاتی 137
- نقد مصادر شناخت یک مذهب 144
- اصول اسلام «منابع» 144
- ارتباط ذات «محمّدی» با پدیده قرآنی 154
- دوران جوانی (ازدواج و عزلت) 166
- اندیشه عرفانی گروه «حُنفاء» و عزلت پیامبر اسلام 9 169
- عصر قرآنی 1- دوره مکّه 176
- عصر بعثت 176
- مرگ ابوطالب و خدیجه 185
- به زودی بانگ جهاد بلند میشود 191
- چگونگی وحی 201
- باورهای شخصی حضرت محمّد (ص) 206
- جایگاه شخصیّت محمّد (ص) در پدیده وحی 220
- اندیشه محمّد (ص) 227
- پیام 234
- خصائص ظاهری وحی 237
- اشاره 237
- الف: نزول تدریجی وحی 238
- ب: وحدت کمّی قرآن 242
- نمونهای از وحدت تشریعی قرآن 244
- «نمونهای از وحدت تاریخی قرآن» 245
- شکل ادبی قرآن 247
- محتوای پیام 252
- «ارتباط میان قرآن و کتاب مقدّس» 254
- تاریخ وحدانّیت 263
- داستان یوسف در قرآن و کتاب مقدّس 265
- «نتایج مقایسه میان دو روایت» 313
- تحلیل و بررسی تئوری نخست 316
- بررسی انتقادی مسأله همگونیهای قرآن با کتاب مقدّس 316
- تئوری دوّم 320
- جدول آماری آیات قرآنی 332
- «مسائلی که عقل در آن راه ندارد»: «فواتح سُوَر» 332
- قرآن و شخصیّت پیامبر (ص) 335
- «هماهنگیهای موجود میان قرآن و حقایق علمی» 340
- مجازات قرآنی 352
- «ارزش اجتماعی مفاهیم و اندیشههای قرآنی» 355
- راهنمای اعلام:- کسان- کتابها- مکانها 359
میفرماید:
«کسی که قرآن را با مهارت بنویسد با بزرگان و ابرارِ از نویسندگان قرآن محشور خواهد گردید، و کسی که قرآن را با لرزش و لکنت زبان میخواند و بر او سخت و دشوار میباشد، خداوند به وی دو پاداش خواهد داد (1)».
«کسی که حرفی از کتاب خدا را بخواند به او یک «حَسنه» پاداش داده خواهد شد، حَسنهای که ده برابر امثالش دارای ارزش میباشد ... نمیگویم «الم» یک حرف میباشد لکن میگویم الف یک حرف، و لام حرفی دیگر، و میم حرف سوّم است (2)!»
و گذشته از این همه ... آرمان و امیدان این است که خداوند برای نقطه پایانی این «امّت»، فضیلتها، برتریها و کرامتهایی را ذخیره کرده باشد که به فضل و عظمت نقطه نخستین این «امّت»، اضافه گردند ... به وسیله این قرآن گوشهای کر و ناشنوا، چشمهای کور و نابینا، و قلبهای بسته و قفل شدهای را بازگرداند ... و مردم را با نور هدایتهای قرآنی از گمراهی و ضلالت نجات بخشیده و ایشان را از پیروی توطئههای شیطانی به گام نهادن در صراط مستقیم رهنمون و بسیج فرماید که خود در کتاب عزیزش خطاب به پیامبر گرامی(ص) اینچنین فرموده است:
«وَ إِنَّکَ لَتَدْعُوهُمْ إِلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ* وَ إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالآْخِرَهِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ (3)»؛ «وبیگمان تو ایشان را به راه راست میخوانی، و بدون تردید آنها که به آخرت ایمان نمیآورند، از راه(مستقیم) عدول کردهاند»
و نیز بدین آرزو که آرمانها و مسائل کشف نشده، به دست افرادی از امّت اسلامی آخرالزّمان، برآورده و مکشوف گردد (4)، اموری که خداوند آنها را از امّت نخستین اسلام پنهان نگاه داشت ... و چه بسا همان فصل امتیازی را که ما در عمق وجدانهای خویش میان بیان خداوند سبحان و بیان بندگانش از جنس بشر مییابیم، هنوز مخفی و پنهان باشد.
«فَلِلَّهِ الْحُجَّهُ الْبالِغَهُ فَلَوْ شاءَ لَهَداکُمْ أَجْمَعِینَ» بگو حجّت بالغه از آن پروردگار است، پس اگر میخواست تمامی شما را هدایت مینمود ...
1- الماهرُ بِالقُرآن مع السفره، الکرام البرره، وَ الّذی یَقراً القرآن و یتتمتع فیه، و هو علیه شاق، له اجران.
2- مَنْ قَرَأ حَرْفاً مِنْ کِتابِ الله فَلَهُ بِهِ حَسَنَهٌ بِعَشْرَ امْثالِها. لا اقْولُ «الم» حَرْفٌ وَ لکِنْ اقولُ الِفْ حَرْفٌ وَ لام حَرْفٌ آخَر وَ میم حَرْفٌ.
3- سوره مؤمنون/ آیه 73، 74.
4- ما نیز به سهم خود آرزومندیم که با بهرهوری صحیح و راستین از موقعیّت انقلاب اسلامی ایران آرمانهای امّت اسلامی بهدست فرزندان ملّت ایران برآورده شود. انشاء الله .../ مترجم/