دیباچه
بسیاری از ارزش های اسلامی با رحلت پیامبر اسلام، از جامعه رخت بربست و ارزش های جاهلی بار دیگر خودنمایی کرد. متأسفانه در دوره تأویل، بعضی ارزش ها به ضد ارزش تبدیل شد و به دلایل گوناگون، جامعه اسلامی در مسیر فروپاشی قرار گرفت. ازاین رو، جامعه کسی را طلب می کرد که در برابر بدعت های موجود بایستد و احکام و حدود اسلامی تعطیل شده را احیا کند. تنها کسی می توانست در این شرایط موفق باشد که دارای اهداف ویژه حکومتی و شیوه های مدیریتی برخاسته از کتاب و سنت باشد. چنین کسی باید چنان توان مند می بود که بتواند کشتی جامعه اسلامی را از توفان های حوادث نجات دهد و به ساحل مقصود رهبری کند. همچنین می بایست هیچ گونه پیشینه منفی نداشته و ذخیره ای برای این زمان باشد. ازاین رو، امام علی علیه السلام به عنوان برترین مورد، زمام امور جامعه را در دست گرفت و بدون درنگ به نظم بخشی کارها و زدودن نارسایی ها پرداخت.
امام با بهره گیری از عنایت های الهی و عمل به سنت رسول گرامی اسلام، برای حکومت خویش مدیریتی منظم در نظر گرفت. در نخستین گام، افرادی متعهد، مدیر و مدبّر را انتخاب کرد و به مناطق مختلف سرزمین