- ستایشگری پروردگار در خور کیست؟ 1
- نعمتهای خدا را نمی توان شمرد 11
- حق خدا را نمی توان ادا کرد 20
- حق خداوند بر مردم چیست 21
- چرا بشر نمی تواند حق خدا را ادا کند 23
- چگونه می توان حق خداوند را ادا نمود 23
- اندیشه ها به کنه ذاتش نرسد 27
- ادراک از راه آثار 28
- ادراک از راه حواس ظاهری 28
- صفات خدا را حدی و نهایتی نیست 31
- آفرینش موجودات 41
- پخش بادها 46
- فایده کوهها 58
- دین و مراتب کمال آن 66
- بیان نتیجه آخرین بخش از جمله نهم 81
- خداوند قابل اشاره و شمارش نیست 85
- اشاره ی حسی 85
- اشاره ی عقلی 86
- خدا جایی ندارد و جایی هم خالی از او نیست 89
- وجود خدا حادث و مسبوق به نیستی نیست 95
- خدا با همه چیز هست و از هیچ چیز جدا نیست 97
- فعل خدا 102
- بینائی خدا 104
- خدا در تنهائیش نیاز به مونس نداشت 107
- چرا خداوند مونس آرامش بخش نمی خواهد 108
- ایجاد خدا 111
- پی گیری گفتار پیشین 116
- علم و احاطه خدا پیش از آفرینش 122
حق خداوند بر مردم چیست
چگونه می توان حق خداوند را ادا نمود
چرا بشر نمی تواند حق خدا را ادا کند
*****
(1) منتهی الارب.
حق خداوند بر مردم چیست
برای خداوند بر افراد بشر سه گونه حق می توان شمرد:
اول: حق عظمت ذاتی: زیرا هر انسان با شعوری برای بزرگتر از خود حق احترام و بزرگداشت قائل است و هر چه این بزرگی به جنبه های معنوی و ذاتی نزدیک شود این زیر بنای فکری استوارتر و پا برجاتر می گردد و پیداست که عظمتی که از هر جهت شایسته ی احترام و بزرگداشت است عظمت خداوند می باشد که هم معنوی و هم ذاتی و مرز ناپذیر است، برخلاف بزرگیهای آفریدگان که یا صوری و یا عرضی و مرز پذیر است.
بنابراین علو و عظمت ذاتی و نامتناهی خالق، مقتضی احترام و تعظیم از ناحیه ی مخلوقات است.
دوم: حق نعمت تکوینی: چون هستی موجودات جهان و همه ی لوازم و متعلقات آن از ناحیه ی آفریدگار منان است و آدمی علاوه بر هستی که به او افاضه می شود به سایر موجودات جهان از زمین و آسمان و خورشید و ماه و ستارگان و جماد و نبات و حیوان نیازمند است و این نیاز او تنها از فضل خدای بی نیاز برطرف می گردد، پس خدای
جهان حق وجود و حیات بر انسان دارد و ادای این حق بر وی واجب است.
سوم: حق نعمت تشریعی: و آن عبارت از هدایت بشر به صراط مستقیم دین است. یعنی برنامه هائی که از ناحیه ی حقتعالی وسیله ی