ترجمه شواهد صفحه 3

همچنین ذهبی از علمای اهل سنت از کتاب الطبقه جلد 14 می گوید:

الحسکانی القاضی المحدث ابو القاسم عبد الله بن عبد الله بن احمد بن محمّد بن احمد بن محمّد حسکان القرشی العامری النیشابوری الحنفی الحاکم معروف به إبن الحذاء شیخی مدقق و متقن و صاحب ذوق تام در علم الحدیث بود

که با عنایت وافر و همت کامل در اینکه فن جدّ و جهد نمود و کتابهایی را تألیف و تدوین کرد. او از جدّ و همچنین از إبن ابی الحسن علوی و ابی عبد الله حاکم و ابی طاهر بن محمش و ... حدیث نقل می کرد و پیوسته در حال استماع یا افاضه یا جمع آوری حدیث نبوی بود و عمر خویش را در اینکه راه صرف کرد تا در سال 490 ه. ق به دار باقی شتافت

انگیزه تألیف کتاب از زبان مؤلف

چنین آورده اند که شیخ اجل علی بن حمزه بن علی رشکی خبر داد، فرزند مصنّف به نام وهب بن علی حسکانی الحذاء نقل کرد:

پدرش حاکم امام ابو القاسم حسکانی حکایتی شنیدنی در انگیزه تألیف اینکه کتاب ارزشمند را اینکه چنین بیان کرد و گفت

بعضی از علمای عوام زده که ریاست بر عوام النّاس را دوست داشتند، سخنانی طبق مذاق و میل آنان می گفتند. از جمله در روزگار ما در یکی از مجالس پر جمعیت و شلوغ یکی از اصحاب إبن کرام که از اینکه صنف عالمان بود بر کرسی موعظه نشست و با سخنان وقیعانه درباره علویان پیروان خود را گمراه و اغواء می کرد. و مبالغت چندان نمود، و سخنان پریشان همی گفت و به عیب جویی و مذمت علویان و آباء و اجداد آنان پرداخت

چون همدلی و همراهی مستمعین و سکوت حاضرین را مشاهده کرد پا را از گلیم خویش فراتر نهاده درصدد عیب جویی سر سلسله علویان یعنی علی بن ابی طالب علیه السّلام افتاد و گفت هیچ مفسّری را ندیدم که گفته باشد سوره هل -قرآن-244-249