تجوید فرقان صفحه 121

شدّه / رخوه / توسّط (بینیّه)

- ابن جنّی (ت 392 ه ق) برای حروف شدیده (8 حرف) کلمه رمز «أَجَدْتَ طَبَقَک»(1) و یا «اَجِدُکَ طَبَقتَ»(2) و برای حروف «بینیّه» (بین الشدیده و الرخوه = 8 حرف) کلمه رمز «لَمْ یَروِعَنّا»(3) یا «لَمْ یُرَوِّعْنا»(4) و یا «لَم یَرعَوْنا»(5) را قرار داده، و باقیمانده حروف «رخوه» می باشند.(6)

- مکّی (ت 437 ه ق) و عبدالوهّاب قرطبی (ت 462 ه ق) از علمای عربی پیروی کرده و هشت حرف رمز «لم یروعنا» را بین الشدیده و الرخوه دانسته اند.(7)

و نیز گفته اند مکّی(8) در برخی نوشته هایش حروف بینیّه (متوسطه) را هفت حرف دانسته و آن ها را در کلمه رمز «نُوَلّی عُمَر»(9) جمع نموده است.(10)

- ابو عمرو الدانی (ت 444 ه ق) سه حرف واو، یاء و الف را از حروف «بینیّه» خارج نموده و پنج حرف بقیه را در کلمه رمز «لَمْ نَرْعَ»(11) جمع کرده است.(12)

1- 1. یعنی: طبق خود را بخشیدی.
2- 2. یعنی: تو را خواهم یافت (با اینکه) قفل کردی.
3- 3. یعنی: از ما روایت (نقل) نکرده است.
4- 4. یعنی: ما را نترسانده است.
5- 5. یعنی: آنها به ما توجّه نکردند.
6- 6. سر صناعه الاعراب، 1/69-70.
7- 7. الرّعایه، ص 94.
8- 8. به نقل از ابوشامه (ت 665 ه ق)
9- 9. یعنی: عمر را مأمور می کنیم.
10- 10. ابراز المعانی (باب مخارج حروف)، ص 10.
11- 11. یعنی: توجّه نکردیم.
12- 12. الدراسات الصوتیه، ص 258 به نقل از التحدید، ص 18 و...