تجوید فرقان صفحه 157

تعیین میزان مدها، مناسب است از همان شیوه های علمای تجوید که ذکر گردید استفاده شود.

بدیهی است نزد علمای تجوید میزان مدها با توجه به نوع قرائت قرّاء متفاوت است، چرا که قرائت به شیوه تحقیق به زمان طولانی تر از قرائت حَدْر نیاز دارد و این بر مقدار زمان اداء مدها تأثیر گذار است.(1)

مراقبت از مدّ (مدّ در معرض آسیب)

اشاره

حروف مدّ قابلیت کشش دارند، و افزایش آن بسته به نَفَس دارد که چقدر در اداء آن همراهی کند. لکن کشش مدّ در نزد علمای تجوید اندازه ای دارد چنان چه از حدّ آن بگذرد بر قرائت خلل وارد شده و غلط می شود.

آسیبهای مدّ

اشاره

علمای تجوید آسیبها و عیوبی که ممکن است بر مدّ عارض شود بررسی نموده اند و خلاصه آن ها عبارتند از: 1- افراط در کشش مدّ؛ 2- لرزش دادن غیر طبیعی به صدا در کشش مدّ؛ 3- غنّوی کردن کشش مدّ.

1- افراط در کشش مدّ

خودداری از کشش افراطی حروف مدّ از قدیم الایّام مطرح بوده است چنانکه سعیدی (ت 410 ه ق) از عبداللّه بن صالح العجلی (ت حدود 220 ه ق) روایت کرده که او گفته است: برادرم که از من بزرگ تر بود بر حمزه (80-156 ه ق) قرائتی داشت که مدّ را می کشید،(2) حمزه به او گفت: چنین نخوان، مگر نمی دانی که بالاتر از مُجعَّد

1- 1. الدراسات الصوتیه...، ص 541.
2- 2. ظاهراً افراط در مدّ داشته است.