تجوید فرقان صفحه 172

غیر از موارد مذکور نمونه های دیگری از وقف مطرح گردیده که ذیلاً اشاره می شود:

ابوالفضل رازی (ت 454 ه ق) اوّل کسی است که وقفی را با عنوان «وقف معانقه یا مراقبه» در علم قرائت مطرح نمود.(1)

نصیر بن محمّد (ت؟) و پیروان او از ائمه وقف نوع دیگری از وقف را با عنوان «وقف ازدواج» اختیار کرده اند.(2)

نوع دیگری از وقف، با نام «وقف تعسّف» نیز مطرح گردیده است.(3)

نوع توجّه متخصّصان قرائت (قرّاء سبعه) به «وقف و ابتدا»

(در حیطه اواخر قرن اوّل و در قرن دوّم)

در این قسمت به طور اجمال به شیوه و دیدگاه قرّاء سبعه در «وقف و ابتدا» بسنده می شود.

ابن عامر (8 یا 21-118 ق)، مراعات نیکویی هر دو حالت وقف و ابتداء را نموده است.

ابن کثیر (45-120 ق) بر رؤوس آیات وقف می کرد و در میانه آیات وقف نمی کرد، جز در چند مورد اندک.(4)

1- 1. ر.ک : النشر، 1/238.
2- 2. همان: 1/237.
3- 3. همان: 1/231 و 232؛ پژوهشی در قرآن و فنون قرائت، ص 142 به نقل از «منار الهدی».
4- 4. چنان که نقل شده است نامبرده تنها در سه مورد ذیل وقف می کرده است: «وَ مَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلّا اللّه» (آل عمران/7)؛ «وَ مَا یُشْعِرُکُمْ» (انعام/ 109)؛ «اِنَّما یُعَلِّمُهُ بَشَرٌ» (نحل/ 103)، لکن جای تأمّل است چگونه ایشان توانسته است آیه تقریباً پانزده سطری «دَیْن» (بقره/ 282) را تا رأس آیه بدون وقف (در یک نفس) خوانده باشد!