تجوید فرقان صفحه 193

پس چقدر نکته لطیفی است، قرآن که افصح کلام است «أَقِیمُوا الصَّلاهَ»(1) فرمود و نفرمود اقرؤا الصّلوه، یا اذکروا، یا سابقوا، یا استبقوا، یا عجّلو الصّلوه، به جهت آن که قیام مناسبت با ستون و عمود دارد که فرمود «الصّلوهُ عمودُ الدّین» که در فارسی گویند: خیمه را برپا دارید و کذا نماز را برپای دارید، چون صلوه به منزله عمود است و دین به منزله خیمه، همین است که فرمود «أَقِیمُوا الصَّلاهَ» و به لفظ دیگر نفرمود.

بنابراین قوام دین به صلوه است و قوام صلوه به حمد و قوام حمد به تجوید حروف و اداء وقوف است و این مطلب منوط است به تعلیم این علم، پس دانستن این فنّ لازم است.(2)

- محمّد شمس الدّین مشهور به شهید اوّل رحمه اللّه (م 786 ه ق) در کتاب شریف لمعه دمشقیه، ضمن این که رعایت «ترتیل» در قرائت را مستحب شمرده اشاره ای نیز به استحباب رعایت ترتیل (تأنّی و آرامش همراه اداء الحروف) در اذان، و به «حَدْر» یعنی با سرعت خواندن اقامه دارد.(3) و هم چنین استحباب رعایت ترتیل در تکبیر (غیر از تکبیره الاحرام که رکن واجب است) نماز را گوشزد فرموده است.(4)

3- احکام فقهی استعاذه

گفتن «استعاذه» در آغاز قرائت قرآن(5) و حتّی پیش از قرائت سوره حمد در رکعت اوّل نماز از دیدگاه فقهای عظام مستحب شمرده شده است،(6) و آن عبارت

1- 1. بقره/ 43. تعبیر «وَ أَقِیمُوا الصَّلاهَ» 12 بار در قرآن تکرار گردیده است.
2- 2. تجوید استدلالی، ص 90-92، [با اندکی تصرّف]
3- 3. لمعه دمشقیه، کتاب الصلوه، فصل سوم، ص 32 و 33.
4- 4. همان، فصل چهارم، ص 35.
5- 5.بر مبنای آیه شریفه «فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْانَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ». (نحل/ 98)
6- 6. در خصوص قول به «وجوب» و «استحباب» استعاذه در اوّل قرائت قرآن؛ ر.ک : تجوید استدلالی، ص196 و 197.