تجوید فرقان صفحه 201

سیم، اشباع کسره کاف «مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ» کردن چهارم ، اشباع ضمّه دال «إِیَّاکَ نَعْبُدُ» کردن.(1)

- مرحوم صاحب «عروه» می فرماید: یجوز فی «إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» القراءه فی اشباع کسر الهمزه بلا إشباعه.

یعنی در «إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» که همزه آن اشباع می باشد جایز است بدون اشباع خوانده شود.(2)

یجوز فی لفظه ربّی العظیم أن یقرأ باشباع کسر(3) الباء من ربّی و عدم إشباعه.(4) یعنی جایز است کسره باء ربّی در «ربّی العظیم» به اشباع و یا بدون اشباع خوانده شود.

استفتاءات [اشباعات]

س: آخر بعضی از کلمات مکسور است آیا می توانیم در نماز آن ها را به صورتی اشباع کنیم که صدای یاء تولید شود؟ مثلاً مغضوبِ را مغضوبی بخوانیم؟

ج: باید به کسره خوانده شود و اگر کمی اشباع شود بدون تبدیل به یاء مانع ندارد.(5)

س: در بعضی کلمات نماز مانند: «عَلَیْهِم»، «عَلَیْنا»، «غَیْرِ» و «لَیْلَه» حرف ماقبل یاء مفتوح است ولی عدّه ای از افراد (حتی بعضی عربها) حرف ماقبل یاء را به صورت مکسور می خوانند، مانند «عَلِیْهم» و «غِیْر»؛ در صورتی که در زبان عرب، یاء ماقبل مکسور را به صورت اشباع باید خواند و این چنین تلفظی از نظر لغت صحیح نیست؛

1- 1. جامع عباسی، ص 48.
2- 2. العروه الوثقی، ج 2، ص 535، م 14؛ قرآن در آینه احکام، ص 77.
3- 3. آیت اللّه حکیم رحمه اللّه: یعنی باظهار یاء المتکلّم حذفها/ آیت اللّه خوئی رحمه اللّه: جواز الاشباع بالمعنی المعروف مشکل. [ر.ک : العروه الوثقی، ج 2، ص 550، ذیل مسأله 20]
4- 4. العروه الوثقی، ج 2، ص 550، ذیل مسأله 20
5- 5. استفتاءات (امام خمینی رحمه اللّه )، ج 1، ص 159، سؤال 117.