تجوید فرقان صفحه 224

مانعی ندارد و مبطل نیست؛ مگر این که کلمه از حالت اصلی خود خارج شود.(1)

- در مدّ کشیدن به مقدار دو الف کافی است(2) و کامل تر آن است که به مقدار چهار الف بکشد؛ زیادی آن زیانی نمی رساند، اگر کلمه از حالت اصلی خود خارج نشود.(3)

- احتیاط آن است که مراعات مدّ لازم را بنماید و مدّ لازم، آن است که حرف مدّ و دو سبب آن، یعنی همزه و سکون در یک کلمه جمع شوند؛ مثل: «جاء»، «سُوء»، «جِی ء»،(4) «دابّه»، «ق» و «ص».(5)

- حروف مدّ چه با سبب همزه و چه با سبب سکون (مثل ولا الضالّین) باشد برخی(6) گفته اند: «بهتر» است با مدّ خوانده شود، و گروهی(7) نیز گفته اند «باید» با مدّ خوانده شود.برخی(8) گفته اند: چنان چه به دستوری که گفته شد: [:باید به مدّ بخواند[ رفتار نکند. احتیاط واجب (گلپایگانی، صافی: احتیاط) آن است که نماز را تمام کند و [: باید به مدّ بخواند] و دوباره بخواند.

و برخی(9) هم در این باره گفته اند: بنابر احتیاط مستحب نماز را تمام کند و دوباره بخواند. و بعضی(10) قائلند بنابر اظهر نماز صحیح است.

1- 1. العروه الوثقی، ج 2، ص 517 و 518، م 42 و 43.
2- 2. آیت اللّه خوئی رحمه اللّه: ظاهر این است که اداء حرف به نحو صحیح کفایت می کند اگر چه مدّ کمترین مقدار آن باشد. (ر.ک : العروه الوثقی، ج 2، ص 518، ذیل پاورقی 1)
3- 3. العروه الوثقی؛ ج 2، ص 518، م 44.
4- 4. در کتب قرائت و تجوید سه مورد اوّل، مدّ متّصل و سه مثال بعدی را مدّ لازم گفته اند. [ر.ک : النشر فی القراءات العشر، 1/313 به بعد؛ تجوید جامع (ابراهیم پور فرزیب)، ص 86]
5- 5. تحریرالوسیله، ج 1، ص 167، م 13.
6- 6. امام خمینی رحمه اللّه [رساله معظم له، مسأله 1003]
7- 7. آیات عظام خوئی، [رساله معظم له، مسأله 1012]، گلپایگانی [مسأله 994]، اراکی [مسأله 995]، صافی [مسأله 1012]، بهجت [مسأله 825]، سیستانی [مسأله 1012]
8- 8. آیات عظام خویی [رساله معظم له، مسأله 1011]، گلپایگانی [مسأله 1011]، صافی [مسأله 1012]، آیت اللّه بروجردی [مسأله 1012].
9- 9. آیت اللّه زنجانی [مسأله 1012].
10- 10. آیت اللّه تبریزی [مسأله 1012].