تجوید فرقان صفحه 226

رعایت کردن آن ها بهتر است.(1)

- در خواندن فاتحه و سوره سنّت [مستحب] است... ملاحظه نمودن صفات حروف، بطریقی که در علم قرائت مقرّر است؛ مثل جَهْر* و هَمْس و غنّه و غیر آن.(2)

- در تکبیره الاحرام نماز، احتیاط آن است که «لام» و «راء» را با تفخیم ادا کنند، هرچند بنابر اقوی ترک تفخیم جایز است.(3)

- اگر در «قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَدٌ» بر «احد» وقف نکرد، احوط آن است که در حال وصل تنوین را حذف نکند و «اَحَدُ اللّهُ الصَّمد» به حذف تنوین(4) نخواند، بلکه بگوید «اَحَدُنِ اللّهُ الصَّمَدُ» به کسر نون تنوین و بنابراین فرض سزاوار است لام «اللّه» را ترقیق کند؛ بنابر وجه اوّل سزاوار بود لام «اللّه» را تفخیم کند، چنان چه قاعده کلّی در لام چنین است که اگر حرف قبل از آن مفتوح یا مضموم باشد، لام را تفخیم و اگر مکسور باشد، ترقیق کنند.(5)

- سزاوار است کلمات قرائت را متمایز و جدای از یکدیگر بخواند و به نحوی قرائت نکند که از بین دو کلمه، کلمه مهملی (بی معنایی) متولّد شود؛(6) مثلاً در

1- 1. العروه الوثقی، ج 2، ص 521، م 53؛ تحریرالوسیله، ج 1، ص 167، م 13؛ هدایه العباد، ج 1، القرائه و الذکر، م 773.
2- 2. جامع عباسی، ص 48.
3- 3. تحریرالوسیله، ج 1، ص 161، م 1 ؛ هدایه العباد، ج 1، ص 147، م 743.
4- 4. در مورد حذف تنوین در حاشیه «عروه» از آیات عظام چنین آورده اند: اصفهانی، آل یاسین: مشکل است، بروجردی: این محل اشکال است، امام خمینی: احوط ترک این نوع خواندن است، خوانساری: محل اشکال است، فیروزآبادی: در آن تأمّل است (باید احتیاط کرد)، گلپایگانی: این اشکال دارد، نائینی: خالی از اشکال نیست، خویی: در این [یعنی حذف تنوین] اشکال هست و احوط عدم حذف تنوین است.
5- 5. العروه الوثقی؛ ج 2، ص 522، م 56.
6- 6. برخی شایع کرده اند که این کلمات مهمل در سوره حمد از اسامی شیطان است، با این که مطلب اصل و اساسی ندارد چرا که نه کتب احادیث عامّه و خاصّه، نه علمای علم قرائت و تجوید در کتب معتبر خویش و نه کتب لغت و نه فقهای عامّه و خاصّه در کتب فقهی خود هیچ یک چنین مطلبی را متعرّض نشده اند. ظاهراً شاید بتوان گفت اشاعه این مطلب جهت دقت در نماز و قرائت قرآن بوده باشد تا خَلط و مَزج (وصل حرف آخر کلمه به حرف اول کلمه مابعد) که جایز نبوده و از منهیات علم قرائت است پیش نیاید و کلمات به طور مستقل خوانده شود. [ر.ک : تجوید استدلالی «علّامه فاضل گروسی»، ص 190؛ سرّالبیان فی علم القران، ص 275]