تجوید فرقان صفحه 228

چنان که نقل شده، سوره و یا آیاتی از قرآن که بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل می شد، حضرت ضمن تعلیم قرائت، و حلال و حرام، جاهای وقف بر آیات را نیز یاد می دادند.(1)

و برخی گفته اند:(2) باب وقف عظیم القدر و ارزنده است؛ زیرا شناخت معانی قرآن و استنباط ادلّه شرعی از آن جز با شناخت فاصله ها برای کسی میسّر نمی شود.(3)

اگر چه بحث «وقف و ابتداء» جزء تجوید محسوب نمی شده است؛ لکن به جهت اهمیّت آن، اغلب در کتب تجویدی در کنار مباحث تجویدی به آن پرداخته شده است و ما نیز در این کتاب به مباحث آن در جای خود خواهیم پرداخت؛ از جمله در این بخش دیدگاه فقهی آیات عظام را در مورد آن چه که بیشتر مبتلا به نمازگزاران است در مقوله وقف و وصل (وقف به حرکت و وصل به سکون) که ناظر بر حالت آخر کلمات به هنگام وقف است، ذیلاً مسائلی را مطرح می کنیم.

چند مسأله

- در خواندن فاتحه و سوره، سنّت (مستحب) است وقف تامّ و وقف حَسَن به جا آوردن، و در فاتحه چهار وقف تامّ است و ده وقف حسن؛ امّا چهار وقف تامّ [عبارتند از وقف] بر:

1- آخر بسم اللّه 2- یوم الدّین 3- نستعین 4- ولا الضالّین.

امّا ده وقف حسن [عبارتند از وقف] بر:

1- 1. ر.ک : الاتقان (ترجمه) 1/273؛ معالم الاهتداء معرفه الوقف و الابتداء (ترجمه)، ص 22.
2- 2. نکزاوی (م 683 ه ق).
3- 3. الاتقان، 1/274.