تجوید فرقان صفحه 274

دارای سور و آیاتی است که بعضی از آن ها در پی بعضی دیگر نازل شده و مرتب و منظّم گشته است».

«علّامه» در آیه فوق نظم و ارتباط معنوی را نیز، مطرح می نماید؛ لیکن در آیه سوره مزّمّل، «ترتیل» را به «تلاوت قرآن به واسطه تبیین حروف با حفظ توالی و ارتباط لفظی» معنی نموده اند.(1)

«تفسیر ترجمان فرقان»

در این تفسیر که مختصر تفسیر 30 جلدی «الفرقان فی تفسیر القران» تألیف آیت اللّه محمد صادقی تهرانی (متولد 1307 ش) که در طی سال های (1407-1397) نوشته شده است، در ذیل آیه 4، سوره مزّمّل در خصوص «ترتیل» چنین گفته است:

«... ترتیل: خواندن اثر بخش در قلب حضرتش [ صلی الله علیه و آله ] به گونه ای ست که دیگران را نیز به حرکت درآورد، که اگر به جای «ترتیلاً»، «ترتّلاً» بوده، همان خواندن اثر بخش شخصی هم کافی بود».(2)

در این باب سخن خود را در مورد ترتیل در قرائت با گفتار قرائت شناس مشهور «ابن جزری» (ت 833 ه ق) به پایان می بریم که او در کتاب معروف قرائت خود (النشر فی القراءات العشر) در خصوص تعریف «ترتیل» می نویسد: «پیوسته و آهسته خواندن بدون شتاب است و قرآن بدون شتاب و به تأنّی نازل شده است».

و می افزاید که «ابن عباس» مراد از ترتیل را تبیین و «مجاهد» تأنّی و «ضحاک» اداء حرف به حرف (به نحوی که حروف کلمات به یکدیگر نچسبد) دانسته است.

و در ادامه گفتارش در این باب می گوید: «صحیح و صوابی که اکثریّت سلف و