تجوید فرقان صفحه 276

محو می گردد؛ هم چنان که در جریان سخن گفتن الفاظ محو گشته، روح به معانی توجّه دارد.(1)-(2)

- کمال ترتیل

بدر الدّین زرکشی در «البرهان» خود، در خصوص «کمال» و «اقلّ» مراتب ترتیل چنین بیان داشته است:

«کمال ترتیل، تفخیم الفاظ و تبیین حروف آن است، و این که حروفش در یکدیگر ادغام نشود، و این کم ترین مراتب ترتیل است؛ و کمال ترتیل آن است که قرآن را بر جایگاه هایش بخواند، به طوری که اگر به آیه ای که متضمّن تهدید باشد، برسد آن را به حالت و آهنگ تهدید بخواند و چنان چه آیه ای دارای تعظیم باشد آن را با آهنگ تعظیم بخواند....»(3)

1- 1. همان، 396 و 400.
2- 2. مفهوم «ترتیل» در بیان امام علی علیه السلام در واقع تفسیر جامع در عین اختصار برای ترتیل است؛ لکن در این جا منظور معنای لغوی ترتیل است که بر حوزه لفظ ومعنی سایه افکنده است.
3- 3. البرهان فی علوم القران؛ ج 5، ص 532.