تجوید فرقان صفحه 284

میزان در اخفای

میزان در اخفای(1) «استعاذه»

این که در اخفاء «استعاذه» جوهر صوت یا تلفّظ باشد یا نه، متأخّرین در آن اختلاف نموده و دو گروه شده اند:

1- گروهی مفهوم إخفاء در «استعاذه» را، کتمان آن دانسته و گفته اند: «تنها نیّت استعاذه در دل کفایت می کند و نیازی به تلفّظ آن نیست».(2)
2- گروه دیگر مراد از آن را (با حفظ جوهر صوت) آهسته گفتن «استعاذه» دانسته اند، به نحوی که فقط قاری تلفّظ خودش را بشنود.(3)

ضمناً «ابن جزری» این قول را صحیح دانسته است.(4)

سنّت کفایی یا سنّت عینی (فرد فرد) «استعاذه»

آیا «استعاذه» به طور کفایی سنّت است یا بر فرد فرد سنّت است؟

یعنی اگر عده ای با هم قرآن بخوانند، آیا یک نفر از ایشان «استعاذه» بگوید کافی است؛ مانند «بسم اللّه» گفتن به هنگام غذا خوردن یا نه؟

«ابن جزری» گفته است: در این باره نصّی ندیده ام؛ ولی ظاهراً قسم دوم درست باشد؛ زیرا که منظور آن است که قاری قرآن از شرّ شیطان به خداوند متمسّک و پناهنده شود، بنابراین پناه بردن یک نفر کافی نیست.(5)

1- 1. همان، قسمت پایانی استفتاءات صحّت قرائت.
2- 2. این همان وجهی است که اکثر شرّاح قصیده شاطبیّه از کلام «شاطبی» برداشت نموده اند.
3- 3. این هم وجهی است که «جعبری» از کلام «شاطبی» برداشت نموده.
4- 4. ر.ک : النشر فی القراءات العشر، 1/254؛ الاتقان، 1/343؛ احیاء القرائه، ص 231 و 232.
5- 5. النشر فی القراءات العشر، 1/259؛ الاتقان، 1/343.