تجوید فرقان صفحه 290

- علّامه طباطبایی رحمه اللّه می فرماید:

«هر یک از سوره ها طائفه ای از کلام خداست، که برای خود و جداگانه وحدتی دارند... و جمله «بِسْمِ اللّه...» در هر یک از سوره ها راجع به آن غرض واحدی است که در خصوص آن سوره تعقیب شده است».(1)

- آیت اللّه جوادی آملی (حفظه اللّه) می فرماید:

«نزول مکرّر آیه «بِسْمِ اللّه...» در سراسر قرآن کریم گر چه از نظر لفظی یکسان است؛ لیکن از نظر معنوی و تفسیری، گوناگون است».(2)

و در فرازی دیگر بیان می دارد:

«تفسیر خاص «بِسْمِ اللّه...» هر سوره متناسب با محتوای همان سوره است».(3)

دیدگاه اجمالی فقهای عظام

- در این دیدگاه نیز نیّت «بسمله» با تعیین سوره خاصّ خود همراه است، که اگر ناهماهنگ باشد قرائت مخدوش می شود؛ لذا چنان چه «بِسْمِ اللّه...» را به قصد سوره معین گفت، در صورتی که از آن سوره به سوره دیگری عدول نمود، به آن «بِسْمِ اللّه...» نمی تواند اکتفا کند، بلکه واجب است «بِسْمِ اللّه...» را[به نیّت سوره جدید[ اعاده کند.(4)

خلاصه این که «بسمله» هر سوره جزء خاصّ پیکره آن سوره است و یا به عبارتی هر سوره با «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم» خودش نازل شده است.

1- 1. تفسیر المیزان (ترجمه)، 1/26.
2- 2. تفسیر تسنیم، 1/289.
3- 3. همان، 2/63.
4- 4. ر.ک : عروه الوثقی، 2/503 / م 11؛ تحریرالوسیله، 1/165 / م 7. (در اینجا قصد تفصیل نداریم و تنها به اشاره ای اکتفا کردیم، چرا که در دیدگاه فقهی نسبت به تجوید، به این بحث پرداخته شده است.)