تجوید فرقان صفحه 311

خصوصیات همزه قطع

تعریف «همزه قطع»

همزه قطع (فصل)، همزه ای است در مقابل همزه وصل؛ یعنی در اوّل کلمه هنگام اتّصال به کلمه قبلش خوانده شود؛ این همزه هر جای کلمه (ابتدا، وسط، آخر) واقع شده باشد، همواره خوانده و تلفّظ می شود، اگر چه ساکن باشد مانند: یَاْس، یَأْس.

شکل اصلی آن همان سرعین ( ء ) است که با پایه یا کرسی های مختلف نیز در کلمات می آید، و در ابتداء کلمه باپایه الفی (أ - إ)، وگاهی هم تنها به شکل الف ( ا ) لکن با حرکت ظاهر می شود، مانند: اَکْبَر، أَکْبَر

همزه قطع «اصلی» و «زاید»

اشاره

همزه قطع و دائما خوانا، به طور کلّی خود بر دو قسم است؛ «اصلی»، همزه ای که جزء اصل و بنیان کلمه است، مانند: اِنَّ، أَکَلَ، شَیء

«زاید» همزه ای است که در ترکیب کلمه قراردارد لکن جزء ریشه و اصل آن به حساب نمی آید، مانند: أَضْرِبُ، اَشْهَرُ.

همزه قطع اصلی

در اسم ها: أمر، مُؤمن، مَرْء، أَنا، اَنْت و...

در فعل ها: (مهموز)(1):