کتابخانه بالقرآن

تجوید فرقان صفحه 320

صفحه 320

خلاصه:

بی معنا= حرف و لفظ مُهْمَل

هوا î تبدیل شده به صدا îصدا (گاهی هوا/ بی ارتعاش تارهای صوتی ) + مخرج = حرف، لفظ بامعنا= حرف و لفظ مُسْتَعمْل = کلمه : - اسم - فعل - حرف (نحوی)

تعریف «حقّ حرف»

حقّ حرف: عبارت است از «صفات لازمه آن حرف» که در حال اِنفراد و بدون ترکیب نیز در وجود حرف نهفته است؛ مانند: صفات جَهر (صدای آشکار)، همس (صدای پنهان و غیر ظاهر)، اِسْتِعلا، اِسْتِفال و...

تعریف «مستحقّ حرف»

مستحقّ حرف: عبارت است از «احکامی که حرف باپیوستن و ترکیب با حروف دیگر(1) و یا حرکات مختلف(2) پیدا می کند»؛ مانند: تفخیم و ترقیق، ادغام، اظهار، اخفا،

و مدّ...

1- 1. به عنوان مثال؛ اگر نون ساکن قبل از حروف دیگر و با آنها خوانده شود، یکی از چهار حکم ادغام، اظهار، اخفاء، قلب را پیدا خواهد کرد مانند: مَنْ یَشاء (مَیَّشاء)، عَنْهُمْ، کُنْتُمْ، اَنْبیاء (اَمْبیاء). و یا اگر حروف مدّی ( ا - ی - ُو) قبل از همزه قرار گیرند بیش از حد طبیعی خود کشیده می شوند. مانند: جآءَ، خَطیآئَه، سُوآءٍ.
2- 2. مثلاً حرف «راء» اگر مفتوح یا مضموم باشد تفحیم (درشت)، و چنانچه مکسور باشد ترقیق (نازک) خوانده می شود. مانند: رَحْمن، رُهبان، رِجال.