کتابخانه بالقرآن

تجوید فرقان صفحه 321

صفحه 321

شناختی از دستگاه تکلّم

اشاره

قبل از پرداختن به مخارج و یا جایگاه های تولید حروف، لازم است اجزای دستگاه تکلّم که نقش اساسی و عمده ای در اداء حروف (گفتار) دارند و هم چنین دیگر اجزای دخیل و مرتبط با آن شناخته شوند.

قسمت های کلّی دستگاه تکلّم

اشاره

این قسمت ها اگر از داخل به بیرون در نظر گرفته شوند، عبارتند از: حلق، دهان (فَم)، لب ها (شفتان) و خَیْشوم.

اجزای هر یک از قسمت های مذکور ذیلاً تبیین می شود.

حلق

محدوده حلق، از پایین به تارهای صوتی در حنجره (برجستگی گلو) و از بالا به مرز زبان کوچک (لَهاه) منتهی می شود، البته زبان کوچک جزء حلق نیست، و امّا اجزای دخیل این قسمت در اداء حروف عبارتند از:

1- اَقْصَی(1) الْحَلْق: دورترین قسمت حلق نسبت به دهان است که از محلّ تارهای
1- 1. اقصی (بروزن اَفْعَل): دورتر.