تجوید فرقان صفحه 394

نکات دو صفت ضدّیْن «اصمات» و «اذلاق»

کلمات چهار حرفی (رباعی) یا پنج حرفی (خماسی)، جامد (غیر مشتق) غیرممکن است که همه حروفشان از حروف اصمات باشند؛ زیرا در عربی بسیار سنگین می شود و اداء آن مشکل است و باید حدّاقل یک حرف آن مُذلِقه باشد تا از سنگینی آن کاسته شود.

اگر کلمه جامدی همه حروفش (4 یا 5 حرف) از حروف مُصمته باشند، آن کلمه غیر عربی است؛ مانند «عَسْجَد»(1)، و «عَسْطُوس».(2)

این دو صفت هیچ فایده عملی در قرائت قرآن به همراه ندارد؛ شاید به همین جهت است که علمای تجوید و قرائت، این دو را جزء صفات اصلی نیاورده اند، لذا در اکثر کتب تجوید صرفا جهت هماهنگی اقوال مشهور آورده شده است.

شناخت تفصیلی صفات اصلی غیر متضاد

اشاره

شناخت تفصیلی صفات اصلی(3) غیر متضادّ

در ادامه صفات اصلی متضادّ به تبیین صفات غیر متضادّ که در کاربرد عملی تجوید اهمیت بسزایی دارند، می پردازیم.

1- صَفیر

تعریف «صفیر»

1- 1. طلا، زر و نظیر آن [فرهنگ لاروس؛ فرهنگ عمید، ذیل واژه]
2- 2. این کلمه با فتح و ضمّ «عین« و سکون «سین»، و همچنین با فتح «عین و سین» و... آمده است؛ به معنای درخت خیزران یا شبیه خیزران، نی هندی. [همان]
3- 3. برخی این صفات را فرعی خوانده اند، و در تعداد این صفات نیز اختلاف نظر وجود دارد، سعی ما بر آن است تعداد بیشتری از عناوینِ مطرحِ صفاتِ مذکور جهت مزید اطلاع بیان شود.