تجوید فرقان صفحه 429

2- مبحث ادغام

اشاره

2- مبحث ادغام

تعریف «ادغام»

در لغت: یعنی «اِدخال، درهم کردن و پیوستگی».

در اصطلاح تجوید: عبارت است از «وارد کردنِ حرف ساکن در حرف هم سِنخِ متحرّکِ بعد از خود، و مشدّد ادا نمودن حرف متحرّک».

فایده اِدغام

جهت سهولت در کلام است؛ زیرا برای دستگاه تکلّم سنگین است حرفی را که یک مرتبه تلفّظ نموده، بلافاصله همان حرف یا هم سنخ آن را بار دیگر تلفّظ کند؛ لذا برای رفع این حالت لازم دانسته شده، ادغام صورت گیرد.

گفته شده است که ادغام زینتِ کلام و به منزله نمک طعام است که آن را لطیف و ملیح می نماید؛ «اَلاِدغامُ فِی الکَلامِ کَالمِلحِ الطَّعام».(1)

ارکان اِدغام

1- مُدْ غَم: حرف ساکنِ داخل شده در حرف متحرّکِ بعد از خود را گویند.
2- مُدغَمٌ فیه: حرفِ متحرّکِ بعد از ساکن را که مشدّد خوانده می شود، گویند.

شرایط ادغام

1- مُدغَم باید ساکن باشد؛ مانند «دال» در «قَدْ تَبَیَّنَ».
2- مُدغَمٌ فیه باید متحرّک باشد؛ مانند «تاء» در «قَدْ تَبَیَّن».
3- مُدغَم و مُدغَمٌ فیه بینشان فاصله نباشد؛ مانند «دال» و «تا»یی که پی درپی و بدون فاصله قرار گرفته اند.
1- 1. سرّ البیان فی علم القران، ص 185.