تجوید فرقان صفحه 458

همراه آن باشد (سبب معنوی)، قابلیّت کشش بیش از اندازه طبیعی را خواهد داشت؛ بنابراین ساختمان مدّ از دو جزء ترکیب یافته است که عبارتند از: حرف مدّ، سبب مدّ.

حروف مدّ(1)

- الفِ ماقبل مفتوح (الف همیشه ساکن است)، مانند: -َ ا.

- واو ساکنِ ماقبل مضموم، مانند: -ُ و.

- یاء ساکن ماقبل مکسور، مانند: -ِ ی.

* سه حرف مدّی در کلمه «اتُونی = َ اتُونِی» جمعند.

اسباب مدّ

سَبَب لفظی

- همزه؛ مانند: جاءَ، اِنّا اَنْزَلناهُ.

- سکون؛ مانند: یَعْلَمُونَ، الْانْ.

سبب معنوی(2)

- «ما» ی نافیه؛ مانند: ماجَعَلَ اللّهُ.

- «لا» ی نافیه؛ مانند: لایَسْمَعُونَ فیها.

- «لا» ی ناهیه؛ مانند: لاتَقْرَبُوا.

مقادیر مدّو اسامی هر یک

مقادیر مدّ(3) و اسامی هر یک:

1- 1. حروف مدّی همیشه ساکن، ولی فاقد نشانه سکون می باشند که این نوع سکون را «میت» یا «مستتر» گویند. [پژوهشی در قرآن و فنون قرائت، ص 81]
2- 2. توضیح آن در جای خود خواهد آمد (ان شاء اللّه).
3- 3. برخی برای غیرِ «قصر»، کششی بیش از اندازه های مذکور را قائلند. (ر.ک : تجوید کاربردی 1، ص 37) ضمنا این اندازه ها در نوع قرائت ها (تحقیق، تدویر و تحدیر) تا حدودی تغییر می کند، بهتر است جهت اجتناب از افراط و تفریط در اندازه های تقریبی مذکور، و رسیدن به حدّ متعارف مطلوب از طریق استماع به تلاوت های قرّا مشهور اقدام شود.