«مدّ تمکین»
چنان چه حرف مدّی «یاء» بعد از حرف «یای» مشدّدی واقع شود، مدّ آن را «تمکین» گویند؛ مانند: حُیّیتُمْ، اَلنَّبیّینَ.(1)
میزان کشش مدّاصلی(طبیعی): «دو حرکت» یا«یک الف» یا«دوثانیه» = قَصْر.
ب _ مدّ فرعی (با سبب مدّ)
اشاره
تعریف «مدّ فرعی»
مدّی است که به علّت همراه شدن سببی از اسباب مدّ با حرف مدّ، پدید می آید.
مدّ فرعی، خود به جهت دارا بودن حروف و سبب های گوناگون به چند قسم، تقسیم می شود که عبارتند از:
مدّ فرعی با حروف مدّی ( ا ، ی ، ُو )
- همراهِ سبب همزه:
1. مدّ متّصل
2. مدّ منفصل
3. مدّ بَدَل
* با حرفِ مدّی «الف»، در «لا»ی نافیه، به همراهِ سببِ «معنوی» که همان «مبالغه نفی» است، بر دو قسم است:
1. مدّ تعظیم
2. مدّ تَبرئه
- همراهِ سببِ سکونِ لازم و عارضی:
1. مدّ لازم
1- 1. علوم القران عند المفسّرین، 2 / 368 - 370؛ پژوهشی در قرآن و فنون قرائت، ص 118.