تجوید فرقان صفحه 468

مفتوح می شود؛ زیرا حرکت فتح خفیف ترین حرکات است و با انتخاب آن در این مورد به خصوص، مراعات تفخیم (تغلیظ) لفظ جلاله نیز شده است؛ «اَلِف لآمْ میمَ اللّهُ لا اِلهَ اِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ».

میزان کشش مدّ، در مورد مذکور از نظر قرّاء سبعه دو وجه جایز است:

1. نظر به اصل سکونِ لازمِ حرف میم (که در وصل مفتوح شده است)، به «طول» (شش حرکت) قرائت می شود؛

2. با توجّه به وضع موجود (که سکون لازم بدل به فتحه عارضی شده) مدّ مذکور به «قصر» (دو حرکت) خوانده شده است.

بدیهی است در صورت وقف بر «الآمآ» هجای میم باید همراه با مدّ لازم (طول) ادا شود و دیگر وجه «قصر» جایز نمی باشد.(1)

7- «مدّ عارضی»

مدّی است که پس از حرف مدّ آن، سکون عارضی واقع شود، بدین معنا که هنگام وقف سکونی در آخر کلمه پس از حرف مدّ ایجاد می شود و در نتیجه موجب مدّ غیرطبیعی در حروف مدّی می شود؛ مانند:

اَلرَّحیمِ î اَلرَّحیآمْ (وقف) ؛ اَلْمُفلِحُونَ î اَلْمُفْلِحُوآنْ (وقف) ؛ تُکَذِّبانِ îتُکَذِّبآنْ (وقف)

میزان کشش مدّ عارضی: در قرائت همه قرّاء سبعه، در صورتی که در کلمه، وقف به «رَوْم»(2) نشود به «طول، توسّط و قصر» یعنی (6، 4، 2) حرکت، قرائت شده است.

1- 1. برگرفته از کتب تجویدی: سرّ البیان فی علم القران؛ ص 181؛ تجوید جامع (پورفرزیب)، ص 89 و 90؛ حلیه القران (سطح 2)، ص 167؛ پژوهشی در قرآن و فنون قرائت، ص 121 و 122.
2- 2. وقف به «رَوْم» نوعی از وقف است که در آن حرف آخر کلمه اگر مضموم یا مکسور باشد، ساکن نمی شود، بلکه حدود یک سوم از حرکتش باقی می ماند؛ ضمنا در صورت وقف به روم میزان مدّ، «قصر» است.