تجوید فرقان صفحه 484

جمله است، در آیه بعد آمده است و در ظاهر دو آیه را باید به عنوان یک جمله مفید اخذ کرد، لطف تعبیر و ظرافتِ آیه، اقتضای تفکیک را دارد؛ دو آیه بودن آن نیز شاهدی بر این تفکیک است:

«فی بُیُوتٍ أَذِنَ اللّهُ أَنْ تُرفَعَ وَ یُذکَرَ فیها اسْمُهُ یُسَبِّحُ لَهُ فیها بِالْغُدُوِّ وَ الْاصال»(1)؛

«رِجالٌ لاتُلهیهِم تِجارَهٌ وَ لابَیعٌ عَن ذِکرِ اللّهِ وَ إِقامِ الصَّلوهِ وَ إیتاءِ الزَّکوهِ...»(2).

- بررّسی دو آیه

در دو آیه پی در پی مذکور، در آیه اوّل «یُسَبِّحُ» نیازمند فاعل می باشد که از نظر نحو «رِجالٌ» فاعل آن می باشد؛ لیکن اگر فاعل را ضمیر مستتر در فعل، اخذ کنیم که ابهام دارد و در کلمه «الآصالِ» وقف نماییم، این ابهام، ما را به سؤال می کشاند: چه کسانی صبح و شامگاه خداوند را به پاکی و نزاهت در آن بیوت یاد می کنند؟

با این سؤال آیه 37 جواب از این سؤال مقدّر خواهد بود.

آیه 36، ابتدایش با جار و مجرور «فی بُیُوتٍ» آغاز شده است که ما بعدش صفت «بیوت» می باشد؛ پس از نظر نحوی، عاملش را باید در آیه ی(3) قبل جستجو نمود؛ در نتیجه خود ناقص می باشد که باید صفت «نورٍ» در فقره «نُورٌ عَلی نُورٍ» بگیریم، در حالی که اگر «فی بیوتٍ...» را استیناف بیانی بگیریم لطفِ خاص آیه جلوه گر می شود: «نور الهی در کجا قرار دارد؟ در خانه هایی که خدا اجازه داده است...».

اصولاً برداشتِ معمول و متداول و یکنواختِ نحوی از سطح یک نواخت و عادّی روحیه ها و گفتارهای روزمرّه، ناشی شده است؛ حال آن که قرآن کریم با تحلیل روانی

1- 1. نور /36.
2- 2. نور /37.
3- 3. نور/ 35.