تجوید فرقان صفحه 496

همزه را حذف کرده اند؛(1)

مانند: اَلأرضُî اَلَرْض، اَلأمرُî اَلَمْر، وَاْلإنْسُî وَ لِنْس؛

و یا مانند: اَلقُرْانُî اَلقُرَانْ، دِْف ءٌî دِفْ، مَوْئلاًî مَوِلا؛

و یا مانند: سیئَتْî سِیَتْ، تَب_ُوءَî تَبُو.

این نوع وقف را در قراءات حمزه، کسایی، ابن کثیر، ورش از نافع از کتب قراءات دنبال نمایید.(2)

انواع وقف

اشاره

«وقف» در قرآن کریم از جهات گوناگون تقسیمات متعدّد و متفاوتی دارد؛ در این بخش به حدّ اِجمال و ضرورت به آن پرداخته می شود؛ چرا که جزئیّات و لطایف و ظرایف «وقف و ابتدا» بسیارند و آن ها را باید در کتب مستقل «وقف و ابتدا» دنبال نمود.

از آن جا که «وقف و ابتدا» از فنون مهم در قرائت قرآن به شمار آمده، نوشته های این علم از گذشته ها تا به حال در قالبهای ذیل ارائه شده است:

1. کتب مستقل(3) 2. کتب علم قرائت 3. کتب علوم قرآنی 4. کتب تجوید.(4)

در این قسمت انواع وقف، در سه محور بیان می شود که عبارتند از:

الف _ وقف اضطراری؛

ب _ وقف اختیاری؛

1- 1. برخی این مورد را عنوان «وقف نقل و حذف» داده اند.[ر.ک : تجوید جامع، ص 103]
2- 2. النشر، 2/120؛ الاتقان (ترجمه)، 1/291؛ منابع پیشین.
3- 3. ر.ک : بخش کتابشناسی «وقف و ابتدا»
4- 4. ر.ک : قواعد وقف و ابتدا در قرائت قرآن کریم، ص 13_15.